હાઉકલી…

વાદળનો દરિયો…

ધોળા ધોળા

રૂના ગોટા જેવા

ઉછળતા મોજા..

રમી રહ્યા પકડદાવ…

કોઇ પરીરાણી..

સોનપરી કે નીલપરી…

કયાંકથી કરશે હાઉકલી?

સપનામાં જોયેલી,

શૈશવમાં શ્વસેલી

અવતરશે વાદળના

આ દરિયામાંથી ?

2

અન્ધકારને ચીરીને આવતી

નાનકડી તેજરેખા..

ફૂટયા જાણે

ક્ષિતિજને અંગેઅંગ

તેજના ટશિયા

રૂંવેરૂંવે ઉગ્યા સોનેરી શમણાં…

કોઇના પડતાં સાચા..

તો વળી..

કોઇના સાવ જ ખોટા…

કોઇના અર્ધાપર્ધા ..

સાવ પેલા ત્રિંશંકુ જેવા…

( પ્લેનની બારીમાંથી બહાર જોતા જોતા..)

ભર્યા ઉચાળા…

પેટી,પટારા ને પલંગ સાથે

સંકેલી લાગણીઓના લાખ લબાચા..

લો, અમે આ ભર્યા ઉચાળા…

સમેટયા ઘરના ટહુકા,

ને દૂરને મારગ સર્યા…

લો, અમે આ ભર્યા ઉચાળા…

લીલીછમ્મ જળો જેવા

વળગણો સૌ પલમાં છોડી લો,

અમે આ ભર્યા ઉચાળા..

ઇંટ, ચૂનાના કોઇ મકાનને

બનાવવા ફરીથી ઘર હૂંફાળું

લો, અમે આ ભર્યા ઉચાળા…

શું વણઝારાની નાત અમારી

કે હરદમ વિશ્વપ્રવાસી અમે ?

સમેટાવા, ઠલવાવા ફરી ફરી..

લો, અમે આ ભર્યા ઉચાળા…

હાશ ! હવે આ અંતિમ પડાવ..

અંતિમ ઉચાળા…

ભીતર થીજતું એક મૌન

શૂન્યતામાં સરતું મન,

લો. આ અમે ભર્યા ઉચાળા..

પરમ સમીપે.

આજની ખાટી મીઠી..

તમે સેકન્ડ હેન્ડ મોટર ખરીદો તો તેનાથી મોટર વિશેનું ફર્સ્ટહેન્ડ જ્ઞાન સાંપડે છે..

સહિયારી યાત્રા..12

હું વહાલી વહુરાણી

લહેકો કે લટકો તે દીકરીનો,

છણકો કે ઝટકો તે વહુનો

પૂ. મમ્મી,

હમણાં કયાંક આવું વાંચવા મળ્યું.હું તો વાંચીને હસી પડી…મમ્મી, તમારી આ વહુરાણી છણકો નહીં કરે હોં..એ તો ટહુકો જ કરશે. જોકે તમે મને ઘણીવાર લટકાળી તો કહો જ છો ને !

મમ્મી, તમે એટલા લાડથી વહુરાણી..જૂઇરાણી કહ્યું છે કે આપણે હવે તમારી દીકરી નથી થવું. તમે જ કહ્યું તેમ એ વહાલમાં તો ભાગ પડાવવાળા ઘણાં બધા છે. ના.. આપણને ભાગીદાર ન પોસાય. મારે તો તમારી એકમાત્ર જૂઇરાણી જ થવું છે. મને તો આ સંબોધન બહું ગમી ગયું છે. જૂઇ તો બધા કહે છે. જૂઇરાણી તો માત્ર તમે એક જ. એ હક્ક બીજા કોઇનો નહીં. બરાબરને મમ્મી ?

મમ્મી, આજે સવારે હું એકલી એકલી હસતી હતી. કઇ વાત પર કહું ? યાદ છે આપણે મળ્યા હતા એ પહેલો દિવસ ?

તે દિવસે હજુ મારી સગાઇ નહોતી થઇ. ફકત વાત થઇ હતી. મારા મમ્મી, પપ્પા તમને મળવા આવેલ. અને રાત્રે આપણે બધા સાથે બેઠા હતા..ત્યાં પપ્પાને અચાનક ન જાણે શું સૂઝયું. મને બહુ ગંભીરતાથી પાસે બોલાવી અને કહ્યું,

‘ જો બેટા, મારે તને સાચી વાત…અર્થાત્ અમારા ઘરના રીત રિવાજની વાત કરી દેવી જોઇએ….તને અમે બધા કદાચ મોર્ડન વિચારના લાગતા હશું. પરંતુ હકીકતે એવું નથી. અમારા ઘરમાં વહુ ડ્રેસ કે એવા કોઇ કપડા પહેરે તે મને પસંદ નથી. અમુક વાતમાં અમે બહુ જૂનવાણી છીએ. વહુ દીકરીના તફાવતની જાણ તો થવી જોઇએ ને ? ”

તું કંઇ સમજી નહીં. તેથી પૂછયું, ‘ એટલે ? “

પપ્પા કહે, ’ એટલે બીજું કશું નહીં…પરંતુ તારે લગ્ન પછી કે સગાઇ પછી જયારે પણ અહીં આવે ત્યારે સાડી જ પહેરવી પડશે..અને લગ્ન પછી કોઇ એવા પ્રસંગે કયારેક માથે પણ ઓઢવું પડે. પાછળથી તને એમ ન થવું જોઇએ કે આ તો મને જાણ નહોતી. પહેલેથી સ્પષ્ટતા કરી લેવી સારી. તું ગમે તેટલી ભણેલી હોય..ડોકટર હોય પણ અહીં ઘરમાં તો તું એક વહુ જ છે ને ? ‘

મને થોડું આશ્ર્વર્ય થયું, મેં ધીમેથી કહ્યું, ‘ પણ મમ્મી તો સાડી નથી પહેરતા. ‘

પપ્પા કહે,’ મમ્મી તો હવે લગ્નના આટલા વરસો બાદ આ બધું પહેરે છે ! એટલા વરસો પછી તારે પણ જે પહેરવું હોય તે પહેરજે કે જે કરવું હોય તે કરજે. પણ અત્યારે તો અમારા ઘરનો આ રિવાજ છે. હજુ કંઇ આપણે નક્કી નથી કરી નાખ્યું. તને વિચારવાની પૂરી છૂટ છે. ‘

મેં થોડું મૂંઝાઇને મારા મમ્મી, પપ્પા સામે જોયું, તો તેઓએ કહ્યું,

‘ એ તો આ લોકો કહે તેમ તારે કરવું રહ્યું. તારી ઇચ્છા. ‘

હું થોડી ક્ષણો મૌન બની રહી. બે ચાર ક્ષણ ઓમ સામે જોયું. પણ તે સામે જુએ તો ને ? હું કશું બોલ્યા સિવાય અંદર ગઇ. અને સાડી પહેરી બહાર આવી અને પપ્પાને પગે લાગી હતી.એ મારો મૌન જવાબ હતો.

પણ પછી તમારાથી રહેવાયું નહીં. અને તમે ખડખડાટ હસી પડયા…અને પપ્પાને ખીજાયા કે બિચારીને અત્યારથી કેમ હેરાન કરો છો ? જા, બેટા, પપ્પા તો તારી મસ્તી કરે છે.! એવું કશું જ નથી આપણા ઘરમાં….’

તું મોટેથી બોલી ઉઠી..’ પપ્પા…’

પપ્પાએ હસતાં હસતાં કહ્યું.. ‘તું ડીસ્ટીંકશન સાથે પાસ થઇ ગઇ.’

ઓમ તો ચૂપચાપ ત્યાં બેઠો બેઠો સ્મિત ફરકાવતો હતો.

પછી તો ઘરમાં હાસ્યના મોજા ઊછળતાં રહ્યાં. હવે મને ચાનક ચડી હતી. અંદર જઇને હું તો ડ્રેસને બદલે જીન્સ પહેરીને આવી ગઇ. બધા હસી પડયા. પણ એ થોડી પળો તો કેવી ગંભીર બની ગઇ હતી. !

આજે મને એ વાતની યાદ અનાયાસે આવી ગઇ અને હું એકલી એકલી પણ હસી પડી.
મમ્મી, યાદ છે ને તમને ? આજે પણ જયારે મળીએ છીએ ત્યારે આપણે બધા કેવા હસીએ છીએ.

તમે તે દિવસે મને કહ્યું હતું.

‘ હા, બેટા, સમાજે દીકરી અને વહુ માટે અલગ ધોરણો જરૂર બનાવ્યા છે. પરંતુ આપણા ઘરમાં એવા કોઇ તફાવત નહીં જ હોય. અને આમે ય સંસ્કાર વાણી અને વર્તનથી આવે છે. કપડાંથી નહીં જ. કપડા તો માનવીનું બાહ્ય કલેવર છે. અંતરમાં સન્માન,આદર, મર્યાદા સંસ્કાર, અને વાણીમાં મધુરતા હોય તો બીજું બધું આપોઆપ ગૌણ બની જાય છે.’ તમારા એ શબ્દો મારા મનમાં પડઘાઇ રહે છે. સસરાજીની લાજ કાઢીને ઘૂમટામાંથી પણ બેફામ બોલતી ..ઝગડતી વહુઓ પણ હોય છે અને જીંસ કે સ્કર્ટ પહેરીને પણ શબ્દો અને વર્તનમાં વિવેક જાળવતી વહુઓ પણ જોવા મળે જ છે. સંસ્કારને ફકત કપડાં સાથે બહું મતલબ નથી જ.બાકી મર્યાદાને નામે વહુ ઉપર જાતજાતના બંધનો થોપાતા રહેતા હોય છે.

“વહુ દીકરીનો વરતારો તો હોવો જોઇએ ને ? ”

એવા વાકયો મારી આસપાસના વાતાવરણમાંથી પણ સાંભળતી રહું છું.

મમ્મી, આપણા જીવનમાં કોઇ પણ નકામી વાત ગૌણ બની રહેશે એનો વિશ્વાસ રાખશો.

મમ્મી, તમારી વાત સાચી છે. જેમને બે ટંક ખાવાના પણ સાંસા હોય તેને મનની આળપંપાળ કરવાનો તો સમય પણ કયાંથી હોય ? જેનું પેટ ભરેલું હોય અને આવતીકાલના જમવાની ફિકર ન હોય તેને બીજી કોઇ વાતો પોષાય…નહીંતર ભૂખ્યે પેટે તો ભજન પણ કયાં થઇ શકે છે ? પેટની આગ ઠરે પછી જ માનવી મનની આગ વિશે વિચારી શકે ને ?

વહુ વિશે મારી મમ્મી તો હમેશા એક કહેવત યાદ કહેતી હોય છે.

’ વહુ અને વરસાદને કયારેય જશ મળે નહીં. ‘ આવી કહેવત પાછળનો અર્થ તો મને બહું સમજાયો નહીં.
હમણાં નલીની બહેન ગણાત્રાનો ચા વિશેનો એક હાસ્યલેખ વાંચ્યો. એમાં એક જગ્યાએ તેમણે લખ્યું છે…

” ચા બગડી..એની સવાર બગડી

દાળ બગડી એનો દિવસ બગડયો

સાસુ બગડી એની જિંદગી બગડી..

પછી કહે છે..આ ત્રણે પડયા પડયા ઉકળે..ઊકળવું એ જ એમનો સન્દેશ. ચાની ચુસકી, દાળનો સબડકો અને સાસુનો ફડકો.. આ ત્રણે સ્ત્રી જાતિ..સુધારવું, બગાડવુ ..બધું એમના હાથમાં…”

વાંચીને હું એકલી એકલી મોટેથી હસી પડી.

મને લાગે છે સાસુ, વહુને વખોડવામાં આપણા સમાજે કશું બાકી નથી રાખ્યું.

બાપ રે..! સાસુ, વહુનો આ તે કેવો સંબંધ..જેમાં ડગલે ને પગલે આવું બધું વિચારવાનું હોય ? આ તો તમારી સાથે આ યાત્રા શરૂ કરી અને લખવાનું શરૂ કર્યું એટલે આવી બધી વાતો મગજમાં આવે છે. બાકી મને તો શું કદાચ કોઇને આ તબક્કે આવી કોઇ વાતો સૂઝતી ન હોય. જોકે જે થાય છે તે સારા માટે જ. કરેલું કયારેય નકામું જતું નથી..એવું નાનપણથી સાંભળતી આવી છું. આ યાત્રામાંથી મને ઘણું શીખવા, જાણવા મળશે..મળે છે. હું મારા જાતને પણ કદાચ વધારે સારી રીતે સમજી શકતી હોઉં એવું લાગે છે. તમારી વાત સાચી છે. કદાચ આ યાત્રા દરમ્યાન આપણે બંને ઘડાઇશું..સાસુ કે વહુ તરીકે…વધારે સારા બની શકીશું. એવો વિશ્વાસ હવે ધીમે ધીમે જાગી રહ્યો છે.

સાચું કહું તો શરૂઆતમાં મનમાં થોડી હિચકિચાહટ હતી..આ બધું લખવા માટે..આવી બધી લપ શું કરવાની એવું લાગ્યું હતું. આ બધાનો કોઇ અર્થ નથી હોતો. લખ્યા મુજબ જિંદગી થોડી જીવાય છે ? એવું વિચારતી હતી. પરંતુ તમને ના ન નહોતી પાડવી તેથી શરૂઆત તો કરી. પરંતુ હવે તો મને ખરેખર મજા આવે છે. અર્થહીન લાગવાને બદલે જાણે અનેક અર્થો ઉઘડી રહ્યા હોય એવું ફીલ થાય છે. જે વાતોને કદાચ હું કયારેય ન સમજી શકી હોત કે સમજવાનો પ્રયત્ન ન કર્યો હોત..એ જાણે આજે એક પછી એક મારી સામે ઉઘડતી આવી છે.

આજે આ તમને સારું લગાડવા માટે જરાયે નથી કહેતી. જોકે શરૂઆત તો તમને ખરાબ ન લાગે તે માટે જ થઇ હતી..પરંતુ આજે તો તમારી વાત સાંભળવા માટે અને મારી વાત કહેવા માટે હું અધીરી બની જાઉં છું. જિંદગી એ મુજબ જીવાય કે ન જીવાય પરંતુ વિચારની કોઇ ચિનગારી મારી અંદર પ્રગટી રહી હોય એવું અનુભવી રહી છું. અનેક સન્દર્ભો મારી સમક્ષ ઉજાગર થઇ રહ્યાં છે. એક સાસુ સાથે આટલી નિખાલસતાથી મનની વાત કરી શકાય છે. તેનું મૂલ્ય મારે મન જરાયે ઓછું નથી.

અને હા..સપનાની વાતનો જવાબ આપતા ભૂલી ન જતા હોં. આજે બીજી પણ એક વાત..હવે તો નજર સમક્ષ આવા કિસ્સા આવે છે અને મન વિશ્લેષણ કરવા તત્પર બની રહે છે. ન સમજાય ત્યારે કેસ તમારી કોર્ટમાં ફાઇલ કરી દેવાનો. પાછી મજા એ કે તમારી કોર્ટનો ચુકાદો મંજૂર રાખવો જ એવી કોઇ ફરજ નથી પડતી. એમાં દલીલ પણ થઇ શકે અને સુધારા વધારા તો ચોક્કસપણે થઇ શકે.

મમ્મી, મારા એક દૂરના ભાભી છે. લગ્નને ત્રણ વરસ થયા છે. ઓસ્ટ્રેલિયામાં છે. એક નાની બેબી છે. ભાઇ ભાભી બંને નોકરી કરે છે. તેથી તેના સાસુ, સસરાને તેડાવ્યા છે બેબીની સંભાળ રાખવા માટે.

ભાભીના પિયરની સ્થિતિ સાધારણ છે. તેથી દર મહિને ભાભી પોતાના પગારમાંથી અમુક રકમ તેના પિયરમાં મોકલવા માગે છે. જે ભાઇને કે તેના સાસુ, સસરાને પસંદ નથી. પરિણામે રોજ ઝગડા થાય છે. પાછું તેમના ઘરમાં દર મહિને અમુક રકમ ધર્માદાની અલગ રખાય છે. જેમાંથી ગરીબોને..જરૂરતમંદોને તેઓ મદદ કરતા રહે છે. ભાભીને થાય છે કે પારકાને પોતે મદદ કરી શકે છે. પોતાનાને નહીં .દીકરીના માતા પિતા સ્વાભાવિક રીતે દીકરી પાસે કશું માગે તેમ નથી. પરંતુ દીકરીને તો પોતાના ઘરની પરિસ્થિતિની જાણ હોય જ ને ? તેથી ભાભીનું મન ખેંચાયા કરે છે. આ વાત ઉપર એકાદવાર મોટો ઝગડો થતાં ભાઇનો હાથ પણ તેમની ઉપર ઉપડી ગયો હતો. ભાભીને ખૂબ લાગી આવ્યું. તેણે તેના માતા પિતાને વાત કરી. તો તેમણે કહ્યું કે તું તારે અહીં આવી જા.અમને કંઇ દીકરી ભારે નથી પડવાની. અને તું તો કમાય છે. કોઇના મોહતાજ બનવાની જરૂર નથી. તેમને પણ આપણે બતાવી દઇએ. એમ મારી દીકરી ઉપર હાથ કેમ ઉપાડી શકે ?

ભાભીનો ભાઇ દેશમાં અલગ રહે છે. ભાભીના માતા પિતા એકલા જ રહે છે. દીકરા સાથે બનતું નથી અને દીકરો કોઇ આર્થિક મદદ કરતો નથી. તેથી કયારેક મૂંઝાય છે.
શું કરવું તે ભાભીને સમજાતું નથી. પિયર જતા રહે અને પછી પતિ ફરીથી ન બોલાવે તો ? હમેશ માટે એકલા રહેવાની તૈયારી નથી. સાથે સાથે પતિના હાથનો માર ખાવાની પણ તૈયારી નથી.એકવાર જેનો હાથ ઉપડયો તેનો હાથ બીજીવાર નહીં ઉપડે એની કોઇ ખાત્રી ખરી ? અને પોતે પિયર ચાલ્યા જાય તો પછી દીકરીનું શું ? એક મા પોતાની નાનકડી દીકરીને કેમ મૂકી શકે ?

આમ ભાભી મૂંઝાયા છે. માતાપિતા તો છૂટાછેડા લેવા માટે પણ કહે છે. પરંતુ ભાભી હજુ દ્વિધામાં છે. ઘરમાં અસંતોષનું તંગ વાતાવરણ છે. બધા એકબીજા સામે લડી લેવાના મૂડમાં છે.

મમ્મી, જીવનમાં આવા કોઇ ત્રિભેટે છોકરી આવી જાય ત્યારે શું સાચું અને શું ખોટું ? શું કરવું જોઇએ અને શું નહીં ? તેનો નિર્ણય બહું અઘરો બની રહે એવું લાગે છે. ભાભીના સાસુ, સસરાએ હવે હાથ ઉંચા કરી દીધા છે. તમારો પ્રશ્ન તમે જાતે ઉકેલો.અમને એમાં સંડોવો નહીં.

જીવનમાં કયાં કયાંથી અને કેવા કેવા પ્રશ્નો ઉભા થતા હોય છે ? જેની કયારેય કલ્પના સુધ્ધાં ન આવી હોય એવી પરિસ્થિતિ ન જાણે કયાંથી આવીને ઉભી રહી જાય છે ? મમ્મી, તમે તટસ્થ રીતે શું માનો છો ? ભાભીએ આ સંજોગોમાં શું કરવું જોઇએ ?તેના માટે શું યોગ્ય ગણાય ?

બાકી મારે તો ભવિષ્યમાં કયારેય ભૂલથી પણ ઓમ સાથે કોઇ ઝગડો થશે તો તમારા ખોળામાં માથું રાખીને સૂઇ જઇશ. પ્રશ્ન અને જવાબ બંને તમારી પાસે મૂકીને હું નિશ્વિંત બની જઇશ. કયારેક તો ખટમીઠો ઝગડો કરવાની મજા આવે ને ? અત્યારે પણ ઘણીવાર ફોનમાં કોઇ વાત પર મીઠી નોક્ઝોંક થતી રહે છે. મમ્મી, એ કયારેય પોતાનો કેમેરો ચાલુ કરે જ નહીં. મને એને જોવાનું મન ન થાય ? પ્રત્યક્ષ તો અત્યારે એકબીજાને નથી જોઇ શકતા..પણ એ તો જલદીથી પોતાનો વેબકેમ પણ ચાલુ ન કરે.અને હું કહું તો બસ હસતો રહે.મને ગુસ્સે કરતો રહે.તમે એને કંઇક કહેજો હોં..જોકે ખીજાતા નહીં હોં..એ તો મને ચીડવવાની એકે તક મૂકે તેમ નથી.

મારું વાંચવાનું બરાબર ચાલે છે. મારી મમ્મી પણ ઘણીવાર તમને યાદ કરતી હોય છે. ઘરમાં મમ્મી અને ભાભી બંને છે તેથી આપણે તો સાવ બિન્દાસ.. જોકે હમણાં મારી મમ્મી કયારેક કહે છે, કશુંક શીખવા માટે. પણ પરીક્ષા પછી વાત. બરાબરને મમ્મી ? અને જે નહીં આવડતું હોય તેને માટે તમે છો જ ને ? હું તો મારી મમ્મીને કહું છું કે તું કંઇક શીખડાવે અને પછી ત્યાં મારે અલગ રીતે ફરીથી રીતે શીખવાનું થાય તો ? ..એમ બે વાર હેરાન થવા કરતાં સીધું ત્યાં જઇને જ શીખીશ.

હમણાં રસોઇમાંથી છટકવા માટેનો મારો આ આઇડીયા કેવો લાગ્યો ?

લખાઇ ગયા પછી જ હમેશની જેમ યાદ આવ્યું કે આ કંઇ કોઇ બહેનપણીને કાગળ નથી લખતી. પણ…છતાં છેકવાની તકલીફ પણ નથી લેતી. શા માટે ? કયા વિશ્વાસે ?

તમારી જૂઇરાણી..

જવાબ..

હીંચકાને હળવી ઠેસ મારી ઝૂલી રહેલ મોહનલાલ એકલા એકલા મલકાઇ રહ્યા હતા.હાથમાં છાપુ અને મસાલાવાળી, ગરમાગરમ ચાનો કપ હતો.

તેમની નજર સામે પોતુ કરી રહેલ કિસના ઉપર પડી. પોતુ કરતા કરતા કિસનો એકીટશે પોતાની સામે જોઇ રહ્યો હતો કે પછી પોતાને એવો ભાસ થતો હતો ? એક દિવસ પોતે..મોહનિયો પણ આમ જ શેઠ મનહરલાલની સામે જોતા જોતા પોતુ મારી રહ્યો હતો અને ત્યારે મનહરભાઇ આમ જ ઝૂલા પર ઝૂલતા ઝૂલતા છાપુ અને ચાનો કપ…

એ વખતે મોહનિયાના મનમાં એક વિચાર દ્રઢ થયો હતો..એક દિવસ પોતે પણ આમ જ હીંચકે ઝૂલતા ઝૂલતા ચા અને છાપુ…. આજે એ સપનુ હકીકત બન્યું હતું. અતીતમાં ખોવાયેલ મોહનલાલ હીંચકાને ઠેસ મારવું ભૂલી ગયા. હીંચકો ઉભો રહી ગયો હતો તેની જાણ પણ નહોતી થઇ.

’ સાબ…કપ લઇ જાઉં ? ‘

અતીતની ગલીમાં ખોવાયેલ મોહનલાલ એક ઝાટકે વર્તમાનમાં…

કિસનો કંઇક પૂછી રહ્યો હતો. કિસનાને જવાબ આપવાને બદલે મોહનલાલ તેની સામે તાકી રહ્યા. કિસનાના મનમાં પણ મોહનિયાની જેવો જ કોઇ વિચાર…..? અને તો કિસનો કિસનલાલ બની હીંચકે ઝૂલતા, ચા પીતા છાપુ વાંચી શકે માટે પોતે એને જરૂર મદદ કરશે.
એણે આશાભરી નજરે કિસનાને પૂછયું, કિસના શું વિચાર કરે છે ?

‘ કંઇ નહીં..સાબ..આ ચાનો કપ લઇ જાઉં ? ‘

’એ તો ઠીક..પણ તું અત્યારે વિચાર શું કરે છે ? ‘ કિસનાનો જવાબ સાંભળવા મોહનલાલ આતુર બની ઉઠયા.

‘ ના..સાબ કંઇ નહીં..

’ અરે, કંઇક તો વિચારતો જ હશે ને ? તું તારે મનમાં જે વિચાર ચાલતો હોય તે વિના સંકોચે કહે..હું મારાથી બનતું બધું કરીશ. ‘

ન જાણે કેમ મોહનલાલ અધીર બની રહ્યા.

કિસનાના હોઠ જલદી ખૂલ્યા નહીં. શેઠ આજે આવા સવાલ કેમ પૂછે છે તે કદાચ સમજાયું નહીં.

‘ સાચું કહેજે…તને પણ આમ હીંચકે બેસીને..ઝૂલતા ઝૂલતા ચા પીવાનું મન થાય છે ને ? ‘

કિસનો મૌન.

‘ અરે, થાય..માણસને બધું મન થાય..બોલ સાચું કહે, અત્યારે તને મનમાં શો વિચાર આવે છે ? જવાબ સાંભળવા મોહનલાલ જાણે મરણિયા બની રહ્યા. ’

સાબ, એક દિવસની છુટ્ટી જોઇએ છે. બસ એનો વિચાર કરતો હતો. ‘

મોહનલાલે ગુસ્સે થઇને છાપાનો ઘા કર્યો અને જોશથી હીંચકાને ઠેસ મારી.

વહાલા ફૂલો..

ફૂલો..ફૂલો..અઢળક ફૂલો..
ફૂલો મને બહું વહાલા..

રોજ સવારે જાગતી

મને ચાહત અધીરી…

ફૂલો પાસે દોડી જવાની..

ઝટપટ ભાગતી હું…

સધ્ય:સ્નાત પુષ્પોને

ફટાફટ ખેંચી કાઢયા

એક પછી એક

જાણે…

થતાં દ્રૌપદીના ચિરહરણ..

બે ચાર હઠીલા..

વળગી રહે શાખાને..

એને યે જોર કરી

ઉખેડી કાઢયા ધડાધડ…

બટકેલી ડાળની પરવા

કર્યા સિવાય દોડી…

ઘેર જઇ ..

એક ખોસ્યું માથામાં…

બે ચાર પૂરાયા ફલાવરવાઝમાં

બચ્યાં ખૂચ્યાં

ધર્યા ભગવાનને….

હાશ..! હવે હું મરક..મરક…

મને ફૂલો બહું જ વહાલા..!

આજની ખાટી મીઠી..

બીજાઓએ કઇ રીતે વરતવું જોઇએ એ પહેલાં વિચારી લો…અને પછી તમે તે રીતે વરતો…

આજની ખાટી મીઠી..

એક પ્રામાણિક પ્રાર્થના…” હે પ્રભુ, હું જે ચીજ ખરીદી શકું એમ નથી..તે ખરીદતા મારા પડોશીઓને અટકાવ !

નવી ફૂટપાથ..

નાનકી સવલી..

રોજ નીરખે માને….

તગારા ઉંચકી ઉંચકી,

ઇંટો અઢળક સારતી

સામે રોજ રોજ..

દિવસ, રાત..

કેવો વધતો જાય..

બંગલો એક મજાનો..

એક દિવસ..

બંગલો થયો પૂરો…

હૈયે હાશ..આંખમાં આશ…

હાશ ! મા,

કેવો મજાનો બાંધ્યો તેં બંગલો..

હવે રહીશું ને આપણે આ

નવા બંગલામાં ?

ના બેટા,કાલથી..

આપણે શોધવાની ફરી

ફૂટપાથ એક નવી..

આજની ખાટી મીઠી..

જો બધા ગીતા, કુરાન કે બાઇબલને અનુસરીને વરતવા લાગે તો આપણને સમાચારની કેવી અછત પડી જાય..!