વાત એક નાનકડી

વાત એક નાનકડી..

બે પંખીને મળવું  છે , પણ નથી મળાતું,

એક વળાંકે વળવું છે પણ નથી વળાતું. ..

 યૌવનના ઉંબરે પગ  મૂકતા જ દરેક યુવક,  યુવતીના  મનમાં એક અદીઠ રોમાંચ ઊછળતો હોય છે. આંખોમાં અનેક શમણાં ઝગમગી ઉઠે  છે.  હમસફરની કલ્પના બંધ આંખે ભીતરમાં પાંગરતી રહે છે. કુદરતનો એ સ્વાભાવિક ક્રમ છે. જેનાથી ગરીબ, અમીર કોઇ વંચિત નથી રહેતું. શમણાંને વળી ગરીબ શું ને તવંગર શું ? શમણાંની દુનિયામાં કોઇ ભેદભાવ નથી હોતા.

પરંતુ સાથે સાથે એક સત્ય એ પણ છે કે જીવનમાં દરેક શમણાં હમેશા સાચા નથી પડતા.

સપનાઓ માનવજીવનમાં રંગ ભરે છે રાતા,

તકદીરે જો લખ્યું હોય તો પડે છે કોક દિન સાચા..

અને સપનાઓ જયારે ખોટા પડે છે ત્યારે જો સાવાધાની ન વર્તાય તો માનવીને નિરાશાની ગર્તામાં ધકેલાઇ જતા વાર નથી લાગતી.

આવું જ કંઇક અનલ અને અર્ચિતા વચ્ચે બન્યું. બંને ભણેલા, ગણેલા અને સંસ્કારી ઘરના. આર્થિક રીતે પણ સમાન સ્તરના. જયારે બંનેના લગ્ન થયા ત્યારે આ લગ્નની સફળતા વિશે કોઇના મનમાં કોઇ આશંકા નહોતી. અનલ અને અર્ચિતાના લગ્નજીવનના પહેલા બે વરસ તો ખૂબ આનંદમાં સરસ રીતે વીતી ગયા. થોડા મતભેદ કદીક થતા પણ નવજીવનનની  શરૂઆતના આવા કોઇ મતભેદો  સામાન્ય રીતે નજર અન્દાજ થતા રહે છે. સદનસીબે બંને એક જ ઓફિસમાં કામ કરતા હતા. તેથી ઘર અને ઓફિસ બંને જગ્યાએ સાથે રહેવા મળતું હતું. બંને  પોતપોતાના કામમાં  વ્યસ્ત રહેતા  હતા.

આજે અર્ચિતા ખુશ ખુશાલ હતી. કેમકે આજે તેને પ્રમોશન મળ્યું હતું. પગારમાં પણ સારો એવો વધારો મળ્યો  હતો. ઓફિસમાં બધા અર્ચિતાને અભિનંદન આપતા હતા. અનલે પણ પત્નીને અભિનંદન તો આપ્યા. પણ તેના મનમાં ન જાણે કેમ કશુંક ખૂંચી રહ્યું હતું. હકીકતે આ પ્રમોશનની તે ઘણાં સમયથી રાહ જોઇ રહ્યો હતો. પણ તેને બદલે તેની પત્નીને મળ્યું.. અને તેથી તે પોતાની નારાજગી જાહેર કરી શકે તેમ પણ નહોતો.

તે સાંજે બધાએ અર્ચિતા પાસે પાર્ટીની ડીમાન્ડ કરી. અર્ચિતા એ ખુશી ખુશી પાર્ટી ની હા પાડી. અને બધું આયોજન કર્યું. પાર્ટીમાં સ્વાભાવિક રીતે જ તે દિવસે અર્ચિતાનું મહત્વ વધારે હોય. અનલ પણ પાર્ટીમાં સામેલ હતો અને બધાને આવકાર આપતો હતો.

પણ બીજાની ખુશી જોઇને  દુનિયામાં બધા લોકો ખુશ જ થાય એવું જરૂરી નથી હોતું.  ઇર્ષ્યાને લીધે બીજાની ખુશી સહન ન કરી શકતા લોકોની સંખ્યા કમનસીબે નાની સૂની નથી હોતી. આવા  વિઘ્ન સંતોષીઓ કોઇના આનંદમાં નાનકડી ચિનગારી સળગાવીને દૂર ખસી જતા હોય છે અને પછી  છાને ખૂણે આગ લાગવાની પ્રતીક્ષા કરતા હોય છે. બહારથી મિત્ર હોવાનો દંભ  કરતા આવા લોકોથી જો સાવધાન  ન રહેવાય  તો જીવનમાં કદીક મુશ્કેલી પણ ઉભી થઇ શકે.

અનલ, અર્ચિતાની ઓફિસમાં પણ આવા લોકોની કમી નહોતી. ચિરાગ નામનો એક કર્મચારી આવો જ વિઘ્નસંતોષી હતો. નામ તો તેનું ચિરાગ હતું. પણ  તેનું કામ બીજાના જીવનમાં રોશની ફેલાવવાનું નહીં પણ અન્ધકાર ફેલાવવાનું હતું. તેને  હતું કે આ જગ્યાએ પ્રમોશન તેને જ મળશે પણ એ મહત્વની જગ્યા અર્ચિતાને મળતા તે મનોમન  ધૂન્ધવાતો હતો. જોકે  કલીગ હોવાને નાતે બહારથી તો  ખુશ થવાનો દેખાવ કરીને અર્ચિતાને અભિનંદન આપતો હતો.

પાર્ટી સરસ રીતે ચાલી રહી હતી. ત્યારે ચિરાગે અનલને એક તરફ લઇ જઇને કહ્યું,

‘ યાર, તું નસીબદાર છે આવી હોંશિયાર, સ્માર્ટ પત્ની મળી છે તને. પણ એક વાત યાદ રાખજે..બી કેર ફુલ.. સ્માર્ટ પત્ની સારી પણ   સ્ત્રી જયારે  આપણાથી વધારે સ્માર્ટ હોય ત્યારે સાવધાન રહેવું જરૂરી બની રહે છે. અરે, આ જગ્યા માટે તારી લાયકાત કંઇ ઓછી હતી ? પણ આપણે કંઇ સ્ત્રી થોડા છીએ જેથી નખરા કરીને બોસને પટાવી શકીએ..એ વરદાન તો  ઇશ્વરે ફકત  સ્ત્રી ને જ આપ્યું છે. અલબત્ત હું અર્ચિતાભાભીની વાત નથી કરતો. આ તો જનરલ વાત થાય છે. તને પણ નથી લાગતું કે પ્રમોશન હમેશા સ્ત્રીને જ પહેલા મળે છે ?

આવી અનેક વાતો ચાલતી રહી. અનલને પણ પોતાને પ્રમોશન ન મળવાથી મનમાં થોડો કચવાટ તો હતો જ.. મનના કોઇ ખૂણે   નાનકડી આગ તો હતી જ ..એમાં ચિનગારી ચાંપવાનું કામ ચિરાગે કર્યું. આમ પણ  પોતાને ગમતી વાત માનવી આસાનીથી સ્વીકારી લેતો હોય છે. એ ન્યાયે અનલના મનમાં પણ આ વાત બેસી ગઇ. તેને લાગ્યું કે  અર્ચિતાને સ્ત્રી હોવાને લીધે જ આ પ્રમોશન મળ્યું છે અને તેને લીધે પોતાને અન્યાય થયો છે.

જોકે અનલે મોઢેથી કયારેય અર્ચિતાને કશું કહ્યું નહીં  પણ તેના વર્તનમાં જાણે અજાણે મનની વાતનો પડઘો પડતો રહ્યો. જોકે કદીક તેને એવું પણ લાગતું કે પોતે ખોટું કરી રહ્યો છે. એમાં અર્ચિતાનો કોઇ દોષ નથી. પણ સારા વિચારો ઝાઝા ટકતા નથી હોતા. ભીતરની ઘવાયેલી  લાગણી અવારનવાર ઉછાળા મારતી રહેતી.

એવામાં અર્ચિતાને  પૂરો એક મહિનો દેહરાદૂનમાં  ટ્રેનીંગ માટે જવાનું થયું. આ એક બહું સારી તક હતી. અને ભવિષ્યમાં એને લીધે એને સારો એવો ફાયદો થાય તેમ હતું. એથી  અર્ચિતા  સ્વાભાવિક  રીતે જ ખુશ હતી. તે હરખભેર તૈયારી કરવા લાગી.

અર્ચિતાની હોંશ જોઇ અનલને મજા ન આવી. એક મહિના માટે દૂર જવાનું છે છતાં અર્ચિતા કેટલી ખુશ છે. એને  પોતાની જરા યે  પડી નથી. એ તો બસ..પોતાની પ્રગતિનો જ વિચાર કરે છે..પોતે પાછળથી બધું કેવી રીતે મેનેજ કરશે એની જરા યે ચિંતા છે એને ?

બસ..આવા જ વિચારોમાં અનલ ખોવાયેલો રહેવા લાગ્યો. અને માનવીનું મન ..માનવીની દ્રષ્ટિ જયારે બદલાય છે ત્યારે બધી વસ્તુના અર્થ બદલાઇ જાય છે. નેગેટીવ દ્રષ્ટિ દરેક વાતનું અર્થઘટન નેગેટીવ રીતે જ કરતી હોય છે.  હવે અનલને નાની નાની વાતમાં અર્ચિતાની ખામી દેખાવા લાગી. અર્ચિતા હોંશથી પતિને વાત કરતી કે પોતે એક વાર આ ટ્રેનીંગ લઇ આવશે પછી એને  વધારે સારા ચાંસ  મળશે..વધારે આગળ અવાશે.. અને ભવિષ્યમાં પોતાના આવનાર બાળકને એક ઉજ્જવળ ભવિષ્ય આપી શકશે..આજકાલ  બાળકના ખર્ચા કંઇ ઓછા થોડા હોય છે ?  કેટલા પૈસાની જરૂર પડવાની..?   વગેરે વાતો  હોંશથી કરતી રહેતી. પોતાની હોંશમાં અનલ સામેલ નથી થતો એ એની જાણ બહાર જ રહી ગયું. આમ પણ એના મનમાં એવી કોઇ  વાત નહોતી.એ તો બિલકુલ સ્વાભાવિક  રીતે..સહજતાથી વાત કરતી હતી. અને હા, અનલ, પાછળથી તારે બીજી કોઇ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. મેં મંજુબેનને બધી સૂચના આપી દીધી છે. હું એક મહિનો નહીં હોઉં ત્યારે  તે રસોઇ અને બધું સંભાળી લેશે.જેથી તને કોઇ તકલીફ ન પડે. પરંતુ અનલે તેની  કોઇ વાતનો  જવાબ ન આપ્યો.

 જવાને આગલે દિવસે  જયારે અર્ચિતા બેગ ભરતી હતી ત્યારે  અનલનો ગુસ્સો બહાર આવી જ ગયો. તેનામાં રહેલો પતિ જાણે જાગી ઉઠયો. પુરૂષનો અહમ ઘવાયો અને તે સારાસારનું ભાન ભૂલી ગયો. એ ભભૂકી ઉઠયો. એણે  અર્ચિતાને કહી દીધુ..

આ  ટ્રેનીંગમાં જવાની કોઇ જરૂર નથી. તું ઓફિસમાં ના પાડી દે..એમ એકલા ત્યાં જઇને હોટેલમાં રહેવું.. ન જાણે કેવા માણસો હોય.અજાણી જગ્યાએ કેવા માણસો સાથે પનારો પડે..કોણ કેવું હોય કેમ ખબર પડે ? આજકાલ  સ્ત્રીઓની સલામતીના કેવા પ્રશ્નો હોય છે એનાથી તું કયાં  અજાણ છે ? આપણે એવી કોઇ જરૂર નથી.’

અર્ચિતા ડઘાઇ ગઇ. ‘ અનલ, આ કેવી વાત કરે છે તું ? એવા કોઇ ડરથી હું આવી તક છોડી દઉં ? અને મને મારો ખ્યાલ રાખતા મને આવડે છે. મને મારી જવાબદારીનું પૂરું ભાન છે. પછી તો ઘણી  ચર્ચાઓ ચાલી. બેમાંથી કોઇ નમતું જોખવા તૈયાર નહોતા. આવી ચર્ચામાંથી કદી સારા પરિણામ નથી નીપજતા હોતા.. .

અર્ચિતાને ખ્યાલ આવી ગયો કે અનલ શા માટે ના પાડે છે.. એની મનોવૃતિની જાણ થઇ ગઇ. તેણે કહયું,

અનલ, હું ફકત એક પત્ની  જ નથી. હું એક સ્ત્રી છું..અને એક સ્ત્રી તરીકે  મારું પોતાનું આગવું વ્યક્તિત્વ છે. મારી પોતાની ઇચ્છાઓ, સપનાઓ છે. આ કોઇ નારીવાદની વાત નથી. આઇ એમ સોરી ટુ સે..પણ આ તારી અંદરનો પુરૂષ બોલે છે.. જે આજે પણ સ્ત્રીને પોતાનાથી ઉતરતી ગણે છે. તારા સપના પૂરા ન  થાય ત્યારે તને કેવું લાગે ? અને મારા સપના પૂરા ન થાય તો ચાલે એમ જ ને ? તારા સપના પૂરા કરવા માટે તું ગમે તે કરી શકે.. અને મને બંધન ? ના..અનલ, મને એ મંજૂર નથી. મારી પહેચાન ફકત તારી પત્ની તરીકેની નથી..  હું  પહેલા એક સ્ત્રી છું અને પછી જ તારી પત્ની..હા, પત્ની તરીકે હું મારી ફરજ  ચૂકવા નથી માગતી. પણ આજે આ તક જવા દેવા હું  તૈયાર નથી. સોરી..તારો આ દુરાગ્રહ મને મંજૂર નથી. તારે જે વિચારવું હોય તે વિચારી શકે છે. આ તક મને મારી કાબેલિયતને લીધે મળી છે. અને એ તક તને મળી હોત તો હું ખુશ ન થાત ? તો મને તક મળી તો તું કેમ ખુશ ન થઇ શકે ? બદલાતા સમયની સાથે અનલ, પુરૂષે બદલાવું જોઇએ એવું તને નથી લાગતું ? અનલ, પ્લીઝ શાંતિથી મારી વાત વિચારજે.. અત્યારે તું આવેશમાં છે. કયાંક ઉતાવળમાં કોઇ ખોટો નિર્ણય આપણી જિન્દગી બરબાદ ન કરી નાખે.  હું એક મહિના પછી પાછું આવું છું ત્યાં સુધી તું શાંતિથી, સ્વસ્થ મને તારી જાતને મારી જગ્યાએ મૂકી જોજે .. અને પછી વિચારજે..

અને  અર્ચિતા શાંતિથી બેગ ભરવા લાગી. અનલ વિચારમાં ડૂબી ગયો. કદાચ એની સામે કોઇ નવી ક્ષિતિજ ઉઘડી રહી હતી..

 ( શીર્ષક પંક્તિ.. ચન્દ્રકાંત શેઠ )

સંદેશમાં પ્રકાશિત કોલમ

One thought on “વાત એક નાનકડી

  1. બહુ જ સુંદર વાર્તા ,વાસ્તવિકતા ,હકીકતને ઉઘાડ આપતી વાર્તા.આજે સમાજ માં ખૂબ સુધાર આવ્યો છે ,શિક્ષણ નો વ્યાપ વિસ્તર્યો છે એમાં બેમત નથી ને છતાં કેટલીય સ્ત્રીઓની આવડત,કારકિર્દી અને અનેકવિધ પ્રતિભાઓનો પુરુષ ના અહમના હથિયાર થી ભોગ લેવાય છે ત્યારે આવી વાર્તાઓ સૂચક બની સમાજ ને જરા જુદી રીતે વિચારવા પ્રેરે છે. એ સિદ્ધિ છે તમારી કલમની.સમાજ જરૂરથી એક ડગલું આગળ ચાલશે.

    Liked by 1 person

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s