દર્શ અને દિયા..

સ્વાતિબહેનના ઘરમાં દીકરો વહુ અને તેના બે નાના સંતાન..એક પુત્ર અને એક પુત્રી હતા. છ વરસનો પુત્ર  દર્શ અને આઠ વરસની પુત્રી દિયા…બંને સ્વાતિબહેનના ચાર્જમાં રહેતા..કેમકે દીકરો વહુ બંને પોતપોતાની નોકરીમાં વ્યસ્ત હતા. સ્વાતિબહેન દર્શ અને દિયામાં કોઇ ભેદભાવ કોઇ રીતે કરતા નહીં. આમ તો ઘરમાં કામ કરનાર નોકર હતો  જ. પરંતુ દિયા અને દર્શે પોતાનો રૂમ સાથે મળીને જાતે જ સાફ કરવાનો રહેતો.  બંને હજુ નાના હતા તેથી હોંશે હોંશે દોડી દોડીને કામ કરતા. દર્શ હાથમાં કપડું લઇને બધું લૂછી નાખે અને દિયા કચરો વાળી લે. પોતપોતાના પુસ્તક, કપડાં, બૂટ મોજા બધું જગ્યાએ ગોઠવીને જાતે જ રાખવાનું. પોતાની વોટરબેગ ભરવાની. સ્કૂલબેગ રાત્રે તૈયાર કરીને જ સૂવાનું. અને બધું કામ સરસ રીતે જાતે કરી નાખે એટલે સ્વાતિબહેને તેમને વાર્તા અચૂક કરવી પડે.

શરૂઆતમાં વહુ..ચૈતાલીને થતું કે સાસુ પોતાના છોકરાઓ આગળ આવા બધા કામ કરાવે છે. દર્શ તો હજુ કેટલો નાનો છે. છોકરો છે છતાં છોકરીના પણ બધા કામ તેને કરવાના જ..અને દિવસે દિવસે રોજ સાસુ તો તેમના કામ વધારતા જાય છે. એકાદ બે વાર સાસુ સાથે તે ઝગડી પણ પડી.

મમ્મી, ઘરમાં નોકર છે જ..પછી આવા બધા કામ બાળકો પાસે કેમ કરાવો છો ?

ત્યારે સ્વાતિબેને તેને પાસે બેસાડીને કહ્યું, તું મને ઘણીવાર અર્પિતની ફરિયાદ કરે છે ને કે અર્પિત તને કોઇ મદદ નથી કરાવતો.

હું જાણું છું કે તું  નોકરી કરે છે ત્યારે એની પણ ફરજ છે કે તને રસોડામાં મદદ કરાવે. પણ સાથે સાથે હું એ પણ જાણું છું કે એ નહીં કરાવી શકે. કેમકે નાનપણથી એને એવી આદત જ નથી પડી..અને રસોડાનું કામ છોકરાથી કરાય જ નહીં..એ એના દાદીમાએ તેના દિમાગમાં નાનપણથી  ફીટ કરી દીધું છે કે એ તો છોકરીઓનું કામ છે. અર્પિત નાનો  હતો અને કયારેક રસોડામાં ઘૂસતો તો પણ મારા સાસુ તેને તુરત બોલાવી લેતા

છોકરીની જેમ રસોડામાં કયાં ભરાયો છે ?

હું ઇચ્છવા છતાં કશું બોલી શકતી નહોતી. અમારા જમાનામાં સાસુને સામો જવાબ કયાં આપી શકાતો હતો ?

પણ બેટા, મારા સાસુએ જે ભૂલ કરી તે ભૂલ મારે નથી કરવી. છોકરાને નાનપણમાં કોઇ કામ કરવા ન દઇએ અને પછી મોટો થાય ત્યારે તેની પાસેથી આશા રાખીએ કે તે કંઇ મદદ કરાવતો નથી. પણ એ કેવી રીતે કરાવે ?

આજે જયારે સ્ત્રી જાગૃત બની છે ત્યારે પુરૂષ એને સહકાર નથી આપી શકતો એના કારણો તેના શૈશવમાં જ કયાંક હોય છે. પુરૂષપ્રધાન સમાજને બદલવો હશે તો એ શરૂઆત નાનપણથી જ થઇ શકે. છોકરો નાનો હોય ત્યારે એની માનસિકતા આસાનીથી બદલી શકાય..ઘરમાં બહેનને આદર આપતા શીખડાવીએ અને બહેનની સાથે સાથે જ ઘરમાં દરેક કામ બંને સાથે મળીને જ કરે એવો આગ્રહ રાખવામાં આવે તો એ છોકરો છે માટે કંઇક અલગ છે એવો ભાવ ઉત્પન્ન જ ન થાય. શૈશવથી જ પરિસ્થિતિનો સહજતાથી સ્વીકાર થઇ શકે તો પાછળથી કોઇ પ્રશ્નો ઉભા ન થાય.આ માટે ઘરના દરેક સભ્યે જાગૃત રહેવું પડે.

 

બોલ…હવે તું કહે તેમ કરું..તારી વહુ પણ તારી જેમ જ ફરિયાદ કરતી રહેશે…તું તો હજુ ફકત ફરિયાદ કરીને જ રહી જાય છે…નવી પેઢી તમારાથી  પણ એક સ્ટેપ આગળ જ હોવાની ને ? અમે ફરિયાદ નહોતા કરી શકતા..તમે ફરિયાદ સુધી પહોંચ્યા અને તમારી આવનાર વહુ એથી આગળ જ પહોંચવાની. અને બેટા, આ કામ આપણે સ્ત્રીએ જ કરવાનું છે. કદાચ એના ફળ આપણને ખાવા ન મળે તો યે શું ? આવનાર પેઢી માટે આપણે ઉત્તમ વારસો તો તૈયાર કરી શકીએ ને ? પુરૂષપ્રધાન સમાજ છે..એમ કહીને બેસી રહેવાથી કે નારા લગાવવાથી કે બગાવત કરવાથી, બંડખોર બનવાથી કશું નક્કર પરિણામ નહીં મળી શકે. નક્કર પરિણામ તો નવી પેઢીને એ રીતે ઉછેરવાથી જ મળી શકે.

બસ..સાસુની આ વાત સાંભળ્યા અને સમજયા પછી ચૈતાલી સાસુને પૂરો સહકાર આપે છે. છોકરાઓ કેળવાય છે. ઘરના કામમાં મદદ મળે છે. સ્વાશ્રયની આદત પડે છે. અને ભાવિ પેઢીની પ્રગતિના પગરણ મંડાય છે.એક નવી દિશા ઉઘડી રહી હોય એવું ચૈતાલીને લાગે છે. બાળકો નાના છે ત્યારે હોંશથી બધું કરે છે અને પછી તો એ આદત બની જાય છે. હવે તો ચૈતાલી સાંજે આવે ત્યારે પોતે જ બાળકોને રસોડામાં મદદ માટે બોલાવે છે. અને મમ્મીને મદદ કરવા દર્શ અને દિયા બંને હોંશથી દોડે છે. પોતે જાણે મોટા થઇ ગયા હોય એવો ગૌરવપૂર્ણ એહસાસ તેમના મનમાં જાગે છે. એક સુદ્રઢ પાયો નખાઇ રહ્યો છે..તેના પર ભવિષ્યમાં મજબૂત ઇમારત અચૂક રચાઇ શકશે.

 

સ્વતિબહેનની આ સમજણ મને તો બહું ગમી. આપણે સ્ત્રીઓ જ સંતાનો નાના હોય ત્યારે છોકરા, છોકરીમાં અમુક ભેદભાવ ઉભા કરીએ છીએ અને પછી પાછળથી બૂમો પાડીએ છીએ..આમ કેમ ચાલે ?

ઘણાં માબાપ કહેતા હોય છે કે અમે અમારી દીકરીને દીકરાની જેમ જ ઉછેરી છે. અરે, ભાઇ..દીકરાની જેમ ઉછેરવાની કોઇ જરૂર નથી..અને દીકરાની જેમ એટલે એટલું તો કબૂલ કરો છો ને કે છોકરાને વધારે સારી રીતે રાખો છો? ભેદ તમે જ  પાડો  છો ને ? આવનાર સમયમાં બંનેનો ઉછેર બધી બાબતમાં  સમાન જ થવો જોઇએ.  હવે જયારે દીકરી પણ દીકરા જેટલું જ શિક્ષણ લેતી થઇ છે ત્યારે દીકરાના ઉછેરમાં..તેના માનસિક વલણમાં  ફેરફાર કરવાની જરૂરિયાત ઓળખીને શૈશવથી જ એની શરૂઆત કરવી જોઇએ. જેથી છોકરાના મનમાં પોતે  છોકરીથી  ઉંચો, ચડિયાતો છે કે અમુક કામ તેનાથી ન થાય એવા કોઇ  ખ્યાલ જન્મે નહીં અને  ઘરમાં કે બહાર બધી જગ્યાએ બંને આપોઆપ સમાનતાની ભૂમિકાએ રહી શકે.

વિચારીશું આપણે આ દિશામાં ?

 

 

One thought on “દર્શ અને દિયા..

  1. I really like this article. This is not just a awareness-about-the-problem type of story, this story does not only bring up the problem it gives a solution it too! And the solution is pretty amazing. I love your thoughts! And I’m sure to practice this ideology when i grow up!

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s