જીવનની ખાટી મીઠી..

 

સ્મારક..

મિનાર આજે વરસો પછી નિલયને ઘેર આવ્યો હતો. મિનાર અને નિલય સ્કૂલના સમયથી મિત્રો હતા. મિનાર આર્થિક રીતે સાધારણ ઘરનો છોકરો હતો.જયારે નિલય ગર્ભશ્રીમંત પોતાનો પુત્ર હતો. પરંતુ તેમની દોસ્તીમાં  એવા કોઇ તફાવત નડતા નહીં. નિલય ચાર ભાઇઓમાં સૌથી નાનો હતો. જયારે મિનાર તેના માતાપિતાનો એકમાત્ર પુત્ર હતો.

બારમા ધોરણ પછી નિલય આગળ ભણવા માટે મુંબઇ ગયો. અને એ પછી એક વરસમાં તેનું  આખું કુટુંબ ત્યાં ચાલ્યું ગયું. અને  હમેશ માટે બધા મુંબઇમાં જ સેટલ થઇ ગયા. બંને મિત્રો વચ્ચે કયારેક ફોનથી વાતો થતી  રહેતી.

મિનારનું ભણવાનું  પૂરું થાય તે પહેલાં જ મિનારના પિતા અચાનક હાર્ટ એટેકમાં અવસાન પામ્યા. આર્થિક પરિસ્થિતિ નબળી અને એમાં  આવું થયું તેથી મિનારને આગળ ભણવાનું છોડીને જે નોકરી મળી તે લઇ લેવી પડી. સદનસીબે એક પ્રાઇવેટ કંપનીમાં તેને નોકરી મળી ગઇ. અને ઘરનું ગાડું ચાલતું રહ્યું. થોડા સમય પછી સાધારણ કુટુંબની એક છોકરી લિપિ સાથે તેના લગ્ન પણ થઇ ગયા. જીવન ખાસ કોઇ વિઘ્નો વિના ચાલતું  રહ્યું. લગ્નના ચાર વરસ પછી મિનારને ત્યાં દીકરીનો જન્મ થયો. પૌત્રીને રમાડી માતા ખુશ થતી રહેતી.  એક શિશુના આગમનથી આખું ઘર કેવી રીતે બદલાઇ જાય એ તો અનુભવે જ સમજાય.  

પતિના જવાથી  મિનારની માતા મનથી ભાંગી પડી હતી. તેની તબિયત સારી નહોતી રહેતી. દીકરો ,વહુ બંને માની સેવા, ચાકરીમાં પાછું વાળીને જુએ તેવા નહોતા. ઘણી વખત દવાના પૈસા પણ પાસે ન હોય ત્યારે મિત્રો પાસેથી ઉધાર   લઇને પણ મિનાર પોતાની ફરજ ચૂકયો નહીં. સદનસીબે મિનારની પત્ની પણ એવી જ સેવાભાવી હતી. સાસુની સેવા કરવામાં તેણે પણ કદી મોં બગાડયું નહોતું. ઘરડા માણસોની સેવાથી મોટું બીજું કોઇ પુણ્ય નથી. એમ માની તે દિલથી માની ચાકરી કરતી. છેલ્લા છ  મહિના તો મા પથારીમાંથી ઉભા પણ નહોતા થઇ શકતા..ત્યારે પણ જરાયે કંટાળ્યા સિવાય મિનાર અને તેની પત્નીએ માનું દરેક કામ કરવામાં કોઇ કચાશ રાખી નથી.

‘ બેટા, હવે તો ભગવાન બોલાવી લે તો હું ને તમે બંને છૂટીએ..’

એમ મા કહેતી ત્યારે મિનાર તેને ખીજાતો.. માની દરેક ઇચ્છા પૂરી કરવા પતિ, પત્ની બંને હમેશા પ્રયત્નશીલ રહેતા.  માનો શ્રવણ બનીને જ મિનાર રહ્યો છે. તો સાસુને ભાવતી વસ્તુઓ બનાવીને ખવડાવવામાં લિપિ પણ કદી પાછી નથી પડી. માતા  દીકરા વહુથી સંપૂર્ણ સંતોષ પામીને ..અંતરના અનેક આશીર્વાદ આપીને અંતે અલવિદા કરી ગઇ.

માની સેવા બજાવ્યાનો સંતોષ મિનારના મનમાં અચૂક થયો. સમય વહેતો રહ્યો. દીકરી મોટી  થતી રહી.

મિત્ર નિલયના ફોન હજુ પણ અવારનવાર આવતા રહેતા.

એવામાં નિલયના  મોટાભાઇના દીકરાના  લગ્નનું નક્કી થયું. મિનારે આવવું જ પડશે એવા નિલયના આગ્રહને  મિનાર ટાળી ન શકયો.આમંત્રણ તો  બધાને જવાનું હતું. પણ ટિકિટના એટલા ખર્ચા પોસાય તેમ નહોતા. તેથી અંતે મિનારે એકલા જ જઇ આવવું એવું નક્કી થયું. પત્ની અને દીકરીને એકલા  મૂકીને જવાનું મિનારને જરાયે મન નહોતું. પણ મિત્રના આગ્રહને  માન આપી અંતે મિનાર મુંબઇ ગયો.

મિત્રને લેવા નિલય સ્ટેશને આવી પહોંચ્યો હતો. વરસો પછી બંને મિત્રો મળ્યા. બંનેના આનંદનો પાર નહોતો.

મોટરમાં આખે રસ્તે જાતજાતની  વાતો બધા વચ્ચે થતી રહી. રસ્તામાં કોઇ મોટું બિલ્ડીંગ બતાવરા નિલયે કહ્યું,

’ મિનાર, આ જો મમ્મીની યાદમાં એમના નામનો  આ હોલ બનાવ્યો છે.. મિનારે જોયું તો મીનાબેન હોલના નામની તકતી સુવર્ણ  અક્ષરે ચમકતી હતી. એ પછી અગાળ જતા “મીનાબેન  અતિથિ ગૃહ “ નામની બીજી તકતી નિલયે બતાવી.

આ બધું  જોઇને મિનારને મનમાં અફસોસ થયો કે  પોતે પોતાની માના નામે આવું કશું  કરાવી શકયો નથી. મા માટે કશું કરી શકયો નથી એની ગ્લાનિથી તેનું દિલ ભરાઇ આવ્યું. કાશ..પોતાની પાસે પણ નિલય જેટલા પૈસા હોત તો.. ?

મિનાર થોડો ઉદાસ થઇ ગયો. તેણે પોતાની આ  ભાવના મિત્ર પાસે દર્શાવી..

દોસ્ત, તું નસીબદાર છો.. તમે લોકો મા માટે આટલું બધું કરી શકયા છો.. અમારા એવા નસીબ કયાંથી ? ‘

નિલય કશું બોલ્યો નહીં. ન જાણે કયા વિચારોમાં ખોવાઇ રહ્યો.

એક અઠવાડિયા પછી મિનાર ઘેર પાછો ફરતો હતો..ત્યારે પોતાને સ્ટેશને મૂકવા  આવેલા મિત્રના શબ્દો કાનમાં ઘૂમરાતા હતા.  

મિનાર, તારી માતા તો તારા હાથની સેવા લઇને..સંતોષ પામીને ગઇ  હતી. માની વાત કરતી વખતે આજે પણ તારી આંખો ભીની બની ઉઠે છે એ મેં જોયું છે. તારી વાતો સાંભળી છે. અને આમ પણ તારા સ્વભાવથી હું કયાં અપરિચિત છું ? દોસ્ત, હવે તારાથી શું છૂપાવવું ? તું  તો જીવતી  માની સેવા કરી શકયો છે. જયારે અમે તો તેના ગયા પછી  ખાલી પથ્થરના સ્મારક જ બનાવી  શકયા..એ પણ સમાજમાં  અમારી વાહ વાહ માટે…કહેતા નિલય ગળગળો બની ગયો.

અને દોસ્ત, એક વિનંતી કરું ? તારી દીકરી મને વહુ તરીકે આપી શકીશ ? તારા અને ભાભીના સંસ્કાર લઇને આવતી દીકરીની મારે બહુ જરૂર છે. દોસ્ત, આપી શકીશ તારી દીકરી ?  

મિનારે મૌન રહીને  હળવેથી મિત્રનો હાથ દાબ્યો. 

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s