જીવનની ખાટી મીઠી..

 

 નિમુબા..

નિમુબાને રોજ સવારે મંગળાના દર્શન કરીને પછી જ દૂધ પીવાનો નિયમ. ત્યાં સુધી તેઓ  મોઢામાં કશું ન નાખે. સવારે પાંચ વાગ્યામાં ઉઠી , નાહી ધોઇને મંદિરે જવા નીકળી જાય.  ઘેર આવીને પાછા પોતાના ઠાકોરજીની સેવા પૂજા તો ખરી જ. જો વહુનો આઠ મહિનાનો  નાનો દીકરો રડતો હોય કે રહેતો ન હોય તો એને ખોળામાં લઇને  બેસે..એની સાથે વાત પણ કરતા જાય , ઘંટડી વગાડતા જાય અને આ તો મારો બાલગોપાલ કહીને એને રમાડતા જાય. વહુ  દીકરીને સ્કૂલે મોકલવા તૈયાર કરતી  હોય ત્યાં સુધીમાં નિમુબા આ નાનકા લાલાને રમાડતા રહે. સાંજે પણ પાછા શિવમંદિરે અચૂક જવાનું. સાથે સાત વરસની  પૌત્રી પણ હોય જ. દાદીમા સાથે દર્શન કરીને તે  મંદિરના બગીચામાં એના જેવડા  બાળકો સાથે રમતી રહે અને નિમુબા બેંચ પર બેસીને માળા કરતા હોય કે પછી કયારેક એમના જેવડું કોઇ મળી રહે તો ગામગપાટા  પણ ચાલતા હોય. આમ નિમુબાનો સમય કયાં પસા થઇ જાય કંઇ ખબર ન પડે. ઘરમાં બધી વાતે ઇશ્વરની મહેરબાની હતી. વહુ દીકરા અને પૌત્ર, પૌત્રી  સાથે  ખુશ હતા. રાત્રે નિમુબા રામાયણના બે ચાર પાના વાંચે. બધાએ ફરજિયાત સાથે બેસવાનું  કયારેક નિમુબા વાંચે તો કયારેક હમણાં જ વાંચતા શીખેલી પૌત્રીના હાથમાં રામાયણ પકડાવે એ ધીમે ધીમે વાંચે અને બધા સાંભળે.. તો કયારેક દીકરા વહુનો વારો પણ  આવી જાય. અલબત્ત વાંચવાનો એ સમય પંદર વીસ મિનિટથી વધારે ન હોય. દીકરા વહુને, પૌત્રીને  સવારે વહેલું ઉઠવાનું હોય એટલે બધા વહેલા સૂવા જાય. પૌત્રી નિમુબા ભેગી જ સૂવે. દાદીમાએ સૂતા પહેલા એને વાર્તા કરવી જ પડે. નિમુબા ખાસ કંઇ ભણેલા નહીં.. બસ.. વાંચતા લખતા આવડે.  નિમુબાને પોતાના જમાનાની વાર્તાઓ આવડે, ભજનો આવડે. વાર્તા સાંભળીને દાદી , દીકરીની આંખો કયારે મીંચાઇ જાય ખબર ન પડે.. કે રાત થાય પૂરી અને સીધી પડે સવાર. આ હતી નિમુબાની રોજની દિનચર્યા .

હમણાં  નિમુબાના ભાઇની યુવાન દીકરી, જેના,  અમેરિકાથી આવી હતી. અને દસેક દિવસ રોકાવાની હતી. જેના અમેરિકાના વાતાવરણમાં ઉછરેલી છોકરી હતી.દરેક વાતને તર્કના ત્રાજવે તોલવાની એની આદત.એને નિમુબાની બહું માયા. આ વખતે પૂરા પાંચ વરસ પછી દેશમાં આવી હતી. નિમુબાની વહુ શુભા સાથે પણ તેને સારું બનતું. અહીં  બધા સાથે તે  ભળી ગઇ હતી.

કાલે સાંજે  નિમુબાને થોડું  તાવ જેવું હતું. એવું નાનું મોટું તો આ ઉમરે ચાલ્યા કરે. નિમુબા કંઇ એમ જલદીથી ગણકારે તેવા નહોતા. સવારે રોજની જેમ ઉઠીને તે  તૈયાર થયા અને મંગળાના દર્શને  જવા નીકળી ગયા.તે આવ્યા ત્યારે જેના તેમને જ શોધતી હતી.

‘ ફૈબા, કાલે રાત્રે  ના પાડી હતીને આજે  કયાંય જવાનું નથી. તો યે મંદિરે ઉપડયા હતા ને ? જેનાએ વહાલથી નિમુબાને ઠપકો આપ્યો.

‘ બેટા, મંદિરે ગયા વિના મને ન ચાલે. મંગળાની આરતીના દર્શન કર્યા વિના  મને ચેન ન પડે. અને હું કંઇ એવી માંદી નહોતી કે એટલું યે ન જઇ શકું.

’ પણ ફૈબા ભગવાન તો આપણી અંદર છે. ભગવાન કંઇ તમે બધા માનો છો એમ મંદિરમાં રહેતા નથી. અરે, આજના મંદિરો તો પ્રોફેશનલ બની ગયા છે. બધા  વેપાર કરવા બેઠા છે. બધું   ધતિંગ બની ગયું  છે.. ધતિંગ .. ફૈબા, એવા કોઇ ક્રિયાકાંડની આપણે જરૂર જ નથી. બસ આપણું  મન સાફ હોય, શકય તેટલી કોઇને  મદદ કરીએ , એ જ  સાચો ધર્મ..જનસેવા એ જ પ્રભુ સેવા એ તમે નથી સાંભળ્યું ? આજે યે તમે રામ સીતાની વાતો પોપટની જેમ પઢયે જાઓ છો.. એનાથી કોનું ભલું થવાનું છે ? સમયનો બગાડ છે બધો. તમારી માળાની, કે તમારી પૂજાની ભગવાનને કોઇ જરૂર નથી. એની પાસે બધું છે જ એમ તમે પણ માનો છો.. તો પછી આટલા બધા પ્રસાદના દંભ શાના ? આ અન્ન્નકૂટ ને એવા દેખાડા શા માટે ? અરે, ધંધો માંડીને બેઠા છે આ બધા પંડાઓ ને પૂજારીઓ..ભગવાન તો આપણી  અંદર બેઠા છે.. તમે જ કહો  છો ને કે ભગવાન તો કણકણમાં  બધે છે.. તો પછી એને માટે બહાર જવાની શી જરૂર ?

જેના હમણાં જ બનારસમાં  જઇ આવી હતી અને ત્યાં  પંડાઓને લીધે જે હેરાનગતિ ભોગવી હતી તેને લીધે વધારે ઉશ્કેરાટમાં હતી.

પછી તો પૂરા બે દિવસ સુધી તેણે નિમુબાનું બ્રેઇન વોશ કર્યા કર્યું. નિમુબા જેનાની કોઇ વાતને ન સ્વીકારી શકયા કે ન નકારી શકયા. તેની બધી વાતોનો જવાબ જેનાએ જોરદાર દલીલોથી આપ્યો હતો ને નિમુબાને ગળે ઉતાર્યો હતો.

એટલે, આટલા વરસો સુધી હું જે કંઇ કરતી આવી છું એ બધું ખોટું ? નિમુબા મનોમન વિચારી રહ્યા. જેનાની વાત ખોટી તો નહોતી જ લાગતી. પણ છતાં મન નહોતું માનતું. શું કરવું તે નહોતું સમજાતું. તે વિચારમાં પડી ગયા. જાણે શાંત જળમાં  કાંકરી પડી હતી અને વમળો ઉઠયા હતા.

શુભાએ જેનાની બધી વાત સાંભળી હતી. તેણે જેનાને પાસે બોલાવી.

‘ જેના, તું કહે છે એ બધી વાત સાચી. આજે મંદિરો પ્રોફેશનલ બની ગયા છે. પૂજારી, પંડા ..અન્નકૂટ એ બધી તારી વાત સાચી કોઇ ક્રિયાકાંડ જરૂરી નથી. હું પોતે એવું કશું કરતી નથી. શું સાચું ને શું ખોટું એવી કોઇ ચર્ચા આપણે નહીં કરીએ. પણ જેના, મમ્મી જે કરે છે એ તેને માટે.. અમારા બધા માટે બહું જરૂરી છે.

‘ ભાભી, મને સમજાયું નહીં.’

‘ જો, હું તને સમજાવું. આપણે  બીજી રીતે વિચારીએ. રોજ સવારે ચાલવા જવું મમ્મી માટે સારું ગણાય કે નહીં ?

‘ ઓફ કોર્સ સારું જ  ગણાયને. વોક તો જરૂરી છે જ.

‘ તો ફૈબાને  તું આ ઉંમરે મોર્નીગ વોકમાં જાવ એમ કહે તો એ જાય ખરા ? એને બદલે મંગળાના દર્શન કરવા માટે થઇને રોજ કેટલું ચાલી આવે છે. સવારે ભગવાનની સેવાપૂજા કરે છે તો એમાં જીવ પરોવાઇ રહે છે. નહીંતર ઘરમાં આ કામ નથી થયું ને અહીં આમ પડયું છે આમ ન કરાય વગેરે સૂચનાઓ ચાલુ જ રહે. સ્વાભાવિક રીતે જ તેમની અને મારી કામ કરવાની રીતમાં ફરક હોવાનો જ.. એ મારું ન સ્વીકારી  શકે કે હું એની રીતે ન કરી શકું.. એને બદલે સેવાપૂજામાં સમય પસાર થાય છે તો અમારી વચ્ચે મતભેદ થવાની શકયતાઓ ઘટી જાય છે. સાંજે પણ મંદિરને બહાને ચાલી આવે છે ત્યાં એના  જેવડા કોઇને મળે..કયારેક બે વાતો કરીને મનનો ઉભરો ઠલવાઇ જાય. સાથે નવ્યાને પણ રોજ બગીચામાં ફરવા લઇ જાય છે. અને આવીને થાકી ગયા હોય એટલે  બીજી કોઇ પન્ચાતમાં પડે જ નહીં. દરેક ઘરમાં વત્તે ઓછે અંશે બે પેઢી વચ્ચે જનરેશન ગેપ હોય અહીં પણ છે..પણ  અહીં તને એ અનુભવાય છે ખરો ? કારણ સમય જ નથી બચતો એ બધા માટે..

અને રાત્રે  રામાયણ વાંચવાનો કાયદો તો મને બહું  ગમે છે.એ બહાને બધા સમયસર જમી લે છે.. શાંતિથી બધા સાથે થોડીવાર  બેસીએ છીએ બાળકોને એક  સંસ્કાર પડે છે. મોહિતને રોજ જમ્યા પ્છી બહાર ભાઇબંધો સાથે  પાન ખાવા જવાની આદત હતી એને બદલે મમ્મીએ આ નિયમ કર્યો છે એટલે  પરિવાર સાથે બેસે છે એ કંઇ ઓછા ફાયદાની વાત છે ? બોલ, હવે બીજી બધી વાતો જવા દે..પણ  મમ્મી જે કરે છે એમાં ખોટું શું છે ?

બીજે  દિવસે જેનાએ ફૈબાને કહ્યું,  ‘ ફૈબા,  હું તો તમારી પરીક્ષા કરતી હતી. બાકી અમારા જેવા  યુવાનો તો મનમાં  જે આવે તે બોલ્યે રાખે.. આજે મંદિરે જાવ ત્યારે ભગવાન પાસે મારી યે થોડી લાગવગ લગાડજો હોં.. મને સારો છોકરો મળે એવી પ્રાર્થના કરશો ને મારા વતી ? ફૈબા, તમારે તો એની સાથે સીધો નાતો..

નિમુબા હરખાઇને દર્શન માટે ઉપડયા. જેના અને શુભા હસી રહ્યા. હવે ઘરની શાંતિ સલામત હતી.  

 

( સ્ત્રીમાં પ્રકાશિત કોલમ )  

       

 


3 thoughts on “જીવનની ખાટી મીઠી..

  1. શ્રીમતી નીલમબેન,
    તમારા ઈમેલ બધા મલે છે, પણ બધાજ જંક મેલ “JUNK MAIL” માં આવે છે, કારણકે દરેક વખતે તમે અલગ અલગ “comment-reply@wordpress.com” થી મોકલાવો છો, તો જંક મેલને બદલે રેગ્યુલર મેલમાં “INBOX” માં આવે તેવું કરો તો વધારે સારું.

    લી.મનસુખલાલ ગાંધી.mdgandhi21@hotmail.com

    Date: Sat, 20 Apr 2013 23:57:31 +0000
    To: mdgandhi21@hotmail.com

    Like

  2. નીલમબેન
    હમણાં ઓહ માય ગોળ જોયું અને તમારો લેખ ..પણ સુભા નો તર્ક થી પણ મંગલા દર્શન કરવા …..સુન્દેર અને સરસ રજૂઆત

    Like

  3. માનો તો ઇશ્વર નહી તો પથ્થર…
    પણ શુભાની વ્યહવારિકતાએ તો ઇશ્વર તરફની યાત્રાને પણ હ્રદયંગમ બનાવી દીધી??
    આવા પરિવારમાં તો કદાચ ઇશ્વર પણ રાજી થઈને રહેતો હશે.
    સાચે જ શુભાની વાત ખુબ ગમી.

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s