જીવનની ખાટી મીઠી..

 

સોરી સર.. ( જીવનની ખાટી મીઠી..)

નિલયના પિતા..મહેશભાઇ  એક ખેડૂત હતા. ગામડામાં થોડી ઘણી ખેતી હતી. ગુજારા પૂરતું મળી રહેતું. કદી ભોખ્યા નથી સૂવું પડતું એનો સંતોષ હતો. પત્ની પણ એવી જ સંતોષી મળી હતી. સીધે રસ્તે ચાલવું.. અને સંજોગોથી કે મુશીબતોથી ગભરાવું નહીં..  એ બે વસ્તુ તેમણે જીવનમાં  ઉતારી હતી. સુખ, શાંતિથી જીવન વીતતું હતું. ઘરમાં  બે દીકરીઓ અને એક દીકરો..એમ પાંચ જણાનું કુટુંબ કિલ્લોલ લરતું હતું. અભાવની કોઇ ફરિયાદ સિવાય ગામડા ગામમાં બારમું ધોરણ પાસ કરે એટલે તો બહું થયું કહેવાય અને એમાં યે દીકરીઓ માટે તો બહાર.. શહેરમાં જઇને  કોલેજના પગથિયા ચડવા, હોસ્ટેલમાં રહેવું એવો તો વિચાર પણ કોઇને આવે તેમ નહોતો. મહેશભાઇ પોતે થોડા આધુનિક વિચારના ગણાતા અને તેથી જ દીકરીઓને બારમા ધોરણ  સુધી ભણાવી હતી અને બારમું ધોરણ પાસ થતા જ દીકરીઓના હાથ પીળા કરી તેમને એક પછી એક સાસરે વલાવી હતી. પુત્ર નિલય ત્યારે હજુ દસમા ધોરણમાં ભણતો હતો.

નિલય ભણવામાં તેજસ્વી હતો.  બારમા ધોરણમાં પણ સારા માર્ક્સ સાથે પાસ થયો ત્યારે માબાપના આનંદનો પાર ન રહ્યો. સ્કૂલમાંથી શિક્ષકોએ કહ્યું હતું કે નિલય ભણવામાં હોન્શિયાર છે તો તેને કોલેજમાં મોકલો. જોકે મહેશભાઇ માટે હોસ્ટેલ અને કોલેજનો ખર્ચો ઉપાડવો સહેલો નહોતો. નિલય પણ ઘરની પરિસ્થિતી જાણતો હતો. પરન્તુ  પિતાએ તેને ચિંતા ન કરવા કહ્યું. અને જેમતેમ કરી પૈસાની સગવડ કરીને દીકરાને ભણવા મોકલ્યો.

બેટા, સીધા રસ્તે ચાલજે..ને ગભરાતો નહીં.

અને નિલયે પિતાની શીખામણ બરાબર યાદ રાખી હતી અને જીવનમાં ઉતારી હતી. શહેરમાં પણ નિલય સીધા રસ્તે જ ચાલ્યો. ગ્રેજયુએટ થયા પછી  તેણે બી.એડ. કર્યું અને તેમાં ગોલ્ડ મેડલ પણ મેળવ્યો. ઘરમાં બધા ખુશ થયા. મહેશભાઇએ સારી છોકરી જોઇ પુત્રના લગ્ન કરી પોતાની બધી જવાબદારી પૂરી કરી.

નિલયને શહેરમાં એક સ્કૂલમાં વિદ્યા સહાયક તરીકે નોકરી મળી હતી. અને થોડા સમયમાં કાયમી નોકરી પણ મળવાની આશા હતી. એક સારા અને સાચા શિક્ષક તરીકે આગળ વધવાની તેને હોંશ હતી. 

સમય સરતો ગયો. નિલયને ત્યાં પણ હવે એક દીકરીનો જનમ થઇ ચૂકયો હતો. નિલયના માતા પિતા કમનસીબે પૌત્રીનું મોઢુ જોઇ શકે તે પહેલા જ ઉપર પહોંચી   ગયા  હતા.

હમણાં  સ્કૂલમાં શિક્ષકોની નવી ભરતી થવાની હતી. નિલયને પણ ખૂબ આશા હતી કે આ વખતે તેનો નંબર જરૂર લાગી જશે. વિદ્યા સહાયક તરીકે જે પૈસા મળતા તે પ્રમાણમાં ખૂબ ઓછા હતા. અને આમ પણ તે બધી રીતે લાયક હતો. એથી તેને મનમાં વિશ્વાસ હતો કે આ વખતે તેને નોકરી મળી જ જશે.

ઇંટરવ્યુને દિવસે ભગવાનને પગે લાગી તે ઘરની બહાર નીકળ્યો. પત્નીએ હોંશભેર દહીં ખવડાવી શુકન કર્યા.

ઇંટરવ્યુ કમિટિએ નિલયના બધા સર્ટીફિકેટ જોયા. તેમાં કશું બોલવા જેવું નહોતું.

ત્યાં અચાનક  ત્રણ જણાની કમિટિમાંથી એકે સીધો જ પ્રશ્ન કર્યો.

આ બધા કાગળિયા  તો જાણે સમજયા. પણ એમાં અમને શું મળવાનું  ?

એટલે  ?  આવા સીધા પ્રશ્નથી નિલય તો ગભરાઇ ગયો.

એટલે એનો અર્થ ન સમજો એવા બુધ્ધુ  તો નથી લાગતા.  

સર..

જુઓ..અમારે પણ પેટ છે  ને આ તો આ જમાના પ્રમાણે ચાલવાની વાત છે.. એક જાતનો વ્યવહાર છે. એક હાથે લો ને બીજા હાથે આપો.. અમને ચોખ્ખી જ વાત ગમે. ગોળ ગોળ ઘૂમાવીને કહેવામાં અમે  કોઇ નથી માનતા.

ગુસ્સાન આઅવેશમાં નિલય ઊભો થઇ ગયો.

સોરી..સર.. હું શિક્ષક થઇને આવું કરી શકું તેમ નથી. મારા પિતાએ મને આવા સંસ્કાર નથી આપ્યા. તેમણે મને સીધા રસ્તે ચાલવાનું શીખવાડયું છે અને આજ સુધી હું એમ જ જીવ્યો છું. સોરી..સર મારી પાસે એટલા પૈસા છે પણ નહીં અને હોય તો પણ હું આપું નહીં.

‘ જો યંગમેન, આદર્શોથી જીવન જીવાતું  નથી.  આદર્શ અને હકીકત વચ્ચે ઘણો ફરક હોય છે. અમને ઉતાવળ નથી. ઘેર જઇને શાંત મને વિચાર કરીને આવતી કાલે જવાબ આપી શકીશ. અમે એક દિવસ રાહ જોઇ શકીએ તેમ છીએ.. બાકી તારા આ સર્ટીફિકેટને ભરોસે રહીશ તો કયારેય આગળ નહીં આવી શકે ..એટલું ધ્યાન રાખજે..

નિલય ઓફિસની બહાર નીકળી ગયો. ઘેર જઇ તેણે પત્નીને બધી વાત કરી.

આશાએ તો સમજદારીથી કામ લેવાનું કહ્યું.

નિલય, દુનિયામાં બધે આવું જ ચાલે છે. કાગડા બધે કાળા.. એકવાર  એમને પૈસા બાળી દો એટલે જીવનભરની શાંતિ..બીજું શું થાય ?

ના.. આશા, મારું મન માનતું  નથી. હું આવું નહીં કરી શકું.

પણ નિલય,…

આશા પતિને સમજાવવા જતી હતી. પણ નિલયે વચ્ચે જ કહ્યું.

નહીં આશા, હું એવું નહીં કરી શકું. ભલે મને આ નોકરી ન મળે..હું ટયુશન કરીશ.. બીજું કોઇ પણ કામ કરીશ.. પણ આ રીતે તો નહીં જ..

પત્નીની વ્યવહારૂ બનવાની બધી શીખામણ નકામી ગઇ.

બીજે દિવસે  કમિટિએ તેને ફરીથી બોલાવ્યો.

હા તો યંગમેન, પછી શું  વિચાર્યું ? શું નક્કી કર્યું ?

સોરી..સર એમાં મારે કશું વિચારવાનું હતું જ નહીં.. મને નોકરી નહીં મળે તો ચાલશે.. પણ ખોટું કામ હું નહીં કરી શકું.

નિલયે ખુમારીથી જવાબ આપ્યો. અને બહાર જવા ઉભો થયો.

ત્યાં સામેથી જવાબ આવ્યો.

અભિનંદન યંગમેન.. લો આ તમારો એપોઇન્ટમેન્ટ લેટર..

અમારી સ્કૂલને તમારા જેવા શિક્ષકની જ જરૂર છે. આ તો તમારી પરીક્ષા હતી અને એમાં તમે પાસ થયા છે. કહેતા એકે હાથ લંબાવ્યો.

નિલય બાઘાની જેમ પોતાનું નામ લખેલા એપોઇંટમેન્ટ લેટર તરફ જોઇ રહ્યો. 

કોને શાબાશી આપીશું ? નિલય ને કે અધિકારીઓને ? બંને ને જ ને ?

( સ્ત્રીમાં સતત છ વરસથી પ્રગટ થતી નિયમિત શ્રેણી )       

3 thoughts on “જીવનની ખાટી મીઠી..

  1. જો આ શક્ય બને તો ..?
    હંમણા બીઝનેસ મેનેજમેંટમા છ C માં
    Correct
    – Complete
    – Clear
    – Courteous
    – Consistent
    – Consent/Conscience ને પ્રેકટીકલ નથી ગણતા પણ છ એ છ

    CORRUPTION CORRUPTION CORRUPTION CORRUPTION CORRUPTION CORRUPTION
    અંજામે ગુલીસ્તા ક્ય હોગા ?

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s