સંબંધસેતુ..

બહુ રહ્યાં રત સગપણોમાં,વળગણોની હદ સુધી
આખરે સંબંધની વિસાત અફવા નીકળી

જીવનમાં દરેકનું પોતપોતાનું સત્ય અલગ હોય છે. ઘણીવાર અનેક સત્યો સ્થળ, કાળ અને વ્યક્તિ પર આધારિત રહેતા હોય છે. અલબત્ત જીવનના અમુક સત્યો સનાતન હોય ચે. જેમાં કાળક્રમે પણ કોઇ ફેરફાર શકય નથી હોતો.
જીવનનું એવું જ સંબંધોનું.. સંબંધોનું સત્ય હમેશા સાપેક્ષ હોય છે. એમાં આ જ સાચું અને આ ખોટું એવું દરેક વખતે કહી શકાતું નથી. સમયની સાથે સંબંધો અને એના સત્યો પણ બદલાતા રહે છે. કદીક થાય છે કે આ વ્યક્તિ વિના તો જીવી જ નહીં શકાય… અને એ સમયે એ વાત આપણને પૂરી સાચી પણ લાગતી જ હોય છે. અને છતાં જયારે કોઇ પણ રીતે એ વ્યક્તિથી દૂર થવાનું આવે ત્યારે પણ જીવન જિવાતું હોય છે..સારી રીતે પણ જીવાતું હોય છે. કુદરતની આ અકળ કરામત છે. એ જો ન બની શકતું હોત તો સંસારચક્ર અટકી જાત.. પર્ંતુ સદનસીબે એવું નથી થતું. અને જીવન ચાલતું રહે છે. એ કદી થંભી શકતું નથી .. થંભવું પણ ન જોઇએ..આજે આવી જ કોઇ વાત..

નિયંત એટલે નેહલબેન અને દીપેશભાઇનો એક નો એક લાડકો પુત્ર.. અને એ પણ લગ્નજીવનના પાંચ વરસની પ્રતીક્ષા પછી આવેલું સંતાન.. પૈસાની કોઇ કમી નહીં..અને એકનું એક સંતાન ..પછી તેના લાડકોડમાં શી મણા રહે ? નિયંત સાત વરસનો થયો ત્યાં સુધી એને તેડી તેડીને ફરતા નેહલબેનને સૌ જોઇ રહેતા.. પરંતુ નેહલબેનને કોઇની પરવા કયાં હતી ? એનું જીવન પુત્રમય બની ગયું હતું. દીપેશભાઇ પણ પુત્રની એક એક જરૂરિયાત ..એક એક ઇચ્છા પૂરી કરતા રહેતા. આમ નિયંત અતિ લાડકોડમાં ઉછર્યો હતો.
નિયંત દેખાવે સોહામણો હતો. કોલેજમાં ઘણી છોકરીઓ તેની પાછળ ગાંડી હતી. પણ નિયંત એમ જલદીથી કોઇને મચક આપતો નહોતો.

એવામાં નિયંતની ઓઅળખાણ નિરાલી સાથે થઇ. નિરાલી તેના જ એક મિત્રની કઝિન હતી. નિયંતની નજરમાં નિરાલી પહેલી જ દ્રષ્ટિએ વસી ગઇ હતી. નિરાલી પણ શ્રીમંત માતા પિતાને એકની એક લાડકી પુત્રી હતી. નિરાલીને અને તેના માતા પિતા અમેરિકાના સીટીઝન હતા. અહીં નિરાલી માટે છોકરો શોધવા જ થોડા સમય માટે આવ્યા હતા. તેથી તેમને એવો જ છોકરો નિરાલી માટે જોતો હતો જે લગ્ન કરીને હમેશ માટે તેમની સાથે અમેરિકા જ સેટલ થાય. નિરાલીએ પહેલેથી જ નિયંતને આ વાત કરી દીધી હતી. અને નિરાલીના પ્રેમમાં ગળાડૂબ નિયંતને માતા પિતાનો વિચાર કેમ આવે ? નિરાલીના માતા પિતાએ પણ આ શરત સાથે જ નિયંત અને નિરાલીના સંબંધને સ્વીકાર્યો હતો. પરંતુ નિયંતે આ વાત પોતાને ઘેર નેહલબેન કે દીપેશભાઇને કરી નહોતી. કેમકે તે જાણતો હતો કે મમ્મી, પપ્પા તેને આ રીતે હમેશ માટે કદી અમેરિકા જવાની હા ન જ પાડે..તેથી નિયંતે એ વાત માબાપથી છૂપાવી હતી. નિરાલી નેહલબેન અને દીપેશભાઇને પણ ગમી ગઇ હતી.તેમણે તો હરખથી નિરાલીને વહુ તરીકે વધાવી લીધી હતી. અને બે મહિનામાં તો નિયંત અને નિરાલીના લગ્ન પણ થઇ ગયા.
લગ્ન પછી વીસેક દિવસ બંને હનીમુન માટે ફરવા ચાલી ગયા. નેહલબેન અને દીપેશભાઇના હરખનો પાર નહોતો. હવે ઘર ભરાઇ જશે.. ઘરમાં વહુ આવશે..અને થોડા સમય પછી પોતે દાદા..દાદી બનશે.. એવી મીઠી કલ્પનાઓમાં પતિ પત્ની બંને રાચતા રહેતા.

પણ… તેમને સાચી વાતની ખબર ત્યારે જ પડી..જયારે નિયંતે અમેરિકાની તૈયારી કરવા માંડી. નેહલબેન અને દીપેશભાઇ સ્તબ્ધ બની ગયા. શું બોલે તે સમજાયું નહોતું. નિયંતે એટલું આશ્વાસન જરૂર આપ્યું હતું કે શકય બનશે ત્યારે તે મમ્મી, પપ્પાને પણ પોતાની સાથે અમેરિકા બોલાવી લેશે..

દીપેશભાઇ ને સમજાઇ ગયું હતું કે હવે બોલવાથી કશો ફાયદો થવાનો નથી. હકીકત સ્વીકારવી જ પદશે.પણ નેહલબેન..એક મા જલદીથી આ બધું કેમ સ્વીકારી શકે ? તેમના વરસોથી સેવેલા સપના એક જ ઝાટકે તૂટી પડયા હતા.એનો આઘાત નાનોસૂનો નહોતો. અને પુત્રએ તેમને છેતર્યા…છેવટ સુધી અંધારામાં રાખ્યા ? એ વિચાર તેમને સતત અજંપ બનાવી રહ્યો હતો. તે માત્ર મૌન બની રહ્યા. અને પ્રેક્ષક બનીને બધું જોતા રહ્યા.
અને એક દિવસ નિયંત અને નિરાલી સાત સાગર પાર ઊડી ગયા. પાછળ રહી ગયા દીપેશભાઇ અને નેહલબેન..ફરી પાછા એકાકી.. માળો ખાલીખમ્મ બની ગયો. પાંખ આવતા જ પંખી ઊડી ગયું હતું.

દીપેશભાઇ તો પોતાના કામમાં સમય પસાર કરી લેતા. પરંતુ નેહલબેન ઘરમાં આ ઉમરે સાવ એકાકી બની ગયા. આખો દિવસ તે સૂનમૂન બનીને બેસી રહેતા. જેને જીવનનું કેન્દ્ર ગણીને જીવ્યા હતા..એ કેન્દ્ર જ ખસી જતા હવે જાણે પોતે નિરાધાર બની ગયા હોય તેવું અનુભવાતું હતું. દીપેશભાઇ શકય તેટલો વધારે સમય પત્નીને આપતા થયા હતા. જેથી પત્ની ડીપ્રેશનમાં સારી ન પડે.. પણ નેહલબેન જાણે જીવનનો ઉત્સાહ ખોઇ બેઠા હતા. આટલો પૈસો હતો..પણ જાણે બધું નિરર્થક લાગતું હતું.

અલબત નિયંતે મમ્મી, પપ્પાને અમેરિકા આવી જવા કહ્યું હતું. પણ નેહલબેન એ સ્વીકારી નહોતા શકયા. નિયંતનો ફોન આવતો તો પણ એ વધારે વાત નહોતા કરી શકતા. અને ધીમે ધીમે નિયંતના ફોન પણ ઓછા થતા ગયા.
દીપેશભાઇને સતત પત્નીની ચિંતા રહેતી હતી. કયાંક આઘાતને લીધે ધીમે ધીમે એ ડીપ્રેશનમાં સરી જાય તો ? દીપેશભાઇ શકય તે રીતે પત્નીને સમજાવવાની કોશિશ કરતા હતા.
એક દિવસ બંને બેઠા હતા. નેહલબેન હમેશની જેમ સૂનમૂન હતા. ત્યારે દીપેશભાઇએ કહ્યું,

‘ જો, નેહલ, જે હકીકત છે એ આપણે ગમે કે ન ગમે સ્વીકારવાની જ છે. ખુશીથી સ્વીકારીએ કે દુખી થઇને.. એ આપણી ઉપર છે. નિયંતે આટલા વરસો આપણને ખુશી આપી છે.. હવે એ ભલે પોતાની રીતે ખુશ થાય.. આપણો એટલો જ ઋણાનુબંધ હશે..એમ સમજીને સ્વીકારી લઇએ તો દુખ ન થાય. તું આમ દુખી થાય એટલે મને પણ કેવું લાગે ?હવે જીવનના જે વરસો બચ્યા છે એ આમ ઉદાસ થઇને વેડફી દેવા મને યોગ્ય નથી લાગતા. હા, આપણને દુખ થયું છે. અવશ્ય થયું છે. સાથે રહી શકાયું હોત તો સારું થાત. પણ જે શકય નથી તેનો અફસોસ કયાં સુધી કર્યા કરીશું ? દીકરો જયાં રહે ત્યાં સુખી રહે બસ..એથી વિશેશ આપણે શું જોઇએ ? એ એના સપના ભલે પૂરા કરે. એની જિંદગી એની રીતે જીવવાનો એનો અધિકાર છે. આપણે શ માતે ખરાબ લગાડીને દુખી થવું જોઇએ ? નાનો હતો ત્યારે એ ભૂલો કરતો તો તું એને માફ કરતી હતી ને ? તો આપણે માટે તો એ હજુ નાનો જ છે ને ? એની ભૂલ આપણે મફ નહીં કરીએ તો કોણ કરશે ?
એના કરતા આપણે એક કામ કરીએ.. હવે આપણે વધારે પૈસાની કોઇ જરૂર નથી. મારે પણ હવે કમાવાની પલોજણ નહીં જોઇએ. જે છે એ જ વાપરી શકાય તેમ નથી. આખી જિંદગી છૂટથી વાપરીએ તો પણ આપણને પૈસાની ખેંચ નથી પડવાની. અને હવે આપણે કોને માટે મૂકીને જવાનું છે ? તો મને થાય છે કે આપણે બંને સારી રીતે હરીશું ફરીશું અને આનંદ માણીશું . કાલ કોણે દીઠી છે ? અરે, શરીરની ઉમર ભલે વધી..પણ માનસિક રીતે ફરી એકવાર યુવાન થઇને ફરીશું . ચાલ, આપણે વરસો પહેલા હનીમુન કરવા માટે સિમલા ગયા હતા..યાદ છે ? આજે આપણે વરસો પછી ફરી એકવાર ત્યાં જઇશું..અને દર બે મહિને કયાંક સારી જગ્યાએ ફરતા રહીશું. ભગવાનની ક્રપા છે કે આપણે પૈસાની તો ખેંચ નથી પડવા દીધી. બાકી લોકોને તો દીકરાઓ જતા રહે છે..અને આર્થિક રીતે પણ કોઇના મોહતાજ થવાના દિવસો આવે છે.

પછી તો દીપેશેભાઇ પોતાની આસપાસના અનેક ઉદાહરણો આપીને સમજાવતા રહ્યા. અને સદનસીબે નેહલબેન સમજી ગયા. અને પરિસ્થિતી સ્વીકારી લીધી.

આજે નેહલબેન અને દીપેશભાઇ મન પડે ત્યાં આનંદથી ફરતા રહે છે..જીવન માણતા રહે છે. ધીમે ધીમે પુત્ર તરફનો રોષ પણ ઓછો થતો જાય છે. બધી ફરિયાદ છોડી દીધી છે. અને ફરી એકવાર જીવન મહોરી ઉઠયું છે.

“ મળ્યું છે તો માણો..જીવન કચવાટે શીદ વહો ? “

અને દીકરાના આગ્રહથી એકવાર અમેરિકા પણ જઇ આવ્યા. પૌત્રને રમાડી આવ્યા. અને પાછા દેશમાં આવીને સંતોષથી જીવન માણતા રહે છે. હવે કોઇ અભાવ નથી..કોઇ પ્રત્યે ફરિયાદ નથી. જે નથી તેના તરફની દ્રષ્ટિ છોડીને જે છે તે જોતા શીખી ગયા છે. અને કોઇ સંબંધની ફરિયાદ નથી. બસ પતિ પત્નીનો સેતુ અકબંધ છે એનો આનંદ છે.

જે સંજોગો આવે તે સમજણથી સ્વીકારી શકીએ તો પણ સંબંધનો સેતુ અવશ્ય રચાઇ શકે .જીવનમાં સતત ફરિયાદ કરવાને બદલે પરિસ્થિતીનો સ્વીકાર પણ કરવો જ જોઇએ એવું નથી લાગતું ? હકારાત્મક અભિગમ જીવનની ઘણી બધી યાતનાઓમાંથી છૂટકારો અપાવે છે. એ વાત સો ટચના સોના જેવી છે.આપણે સૌએ ગણીને ગાંઠે બાંધી રાખવા જેવી નથી લાગતી ?

શીર્ષક પંક્તિ..ડો. મહેશ રાવલ

3 thoughts on “સંબંધસેતુ..

  1. સુંદર રજુઆત નીલમબેન…
    મારી ગઝલના પ્રસ્તુત શેરના મૂળ મિજાજને અનુસરતા બહુજ સરસ રીતે અર્થને વિસ્તાર આપ્યો છે તમે.
    આભાર અને અભિનંદન.

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s