સંબંધસેતુ..

સંબંધસેતુ

સપ્તપદીના સાત ફેરા લેવાય..હોંશે હોંશે..અગ્નિની સાક્ષીએ જીવનભર સાથ નિભાવવાના વચન એકમેકને અપાય…અને શરૂ થાય સહજીવનની સહિયારી યાત્રા..ધીમે ધીમે શરૂઆતનો રોમાંચ ઓસરતો રહે છે. સતત નજીક રહેવાનું આવવાથી હવે એકબીજાના ગુણને બદલે અવગુણ..ખૂબી ને બદલે ખામીઓ પણ નજર સામે આવવા લાગે છે. અને સંબંધોમાં ઘણીવાર કડવાશ ઉભી થતી રહે છે. પરંતુ જો થોડી સમજદારી બંને પક્ષે દાખવવામાં આવે તો એનો ઉકેલ અઘરો નથી બનતો.
નિકીના લગ્ન થયા..હોંશે હોંશે નિકી સાસરે આવી. શરૂઆતમાં થોડો વખત તો બધું બરાબર ચાલ્યું. ઘરમાં નિકીના સાસુ, સસરા અને પતિ નિશીથ એમ કુલ ચાર જ જણા હતા. સાસુ, સસરાનો સ્વભાવ પણ સારો હતો. કોઇ તકલીફ નહોતી..સિવાય નિકીનો સ્વભાવ… નિકીને હમેશા એમ જ થતું કે પોતે નિશીથ માટે થઇને બધાને છોડીને આવી છે. પોતાના માતા, પિતા, પોતાનું ઘર..સગા સ્નેહીઓ બધાને છોડીને પારકે ઘેર આવી છે તો બધાએ તેની ક્દર કરવી જોઇએ..તેની લાગણીનું ધ્યાન રાખવું જોઇએ..તેની ઇચ્છાને માન આપવું જોઇએ…વાતવાતમાં તે કહેતી રહેતી…પોતાનું ઘર છોડીને આવવું એટલે શું ? એ તમને પુરૂષોને કયારેય નહીં સમજાય…એ તો જેને છોડવું પડે એને જ સમજાઇ શકે…છોડવાનું બધું સ્ત્રીઓને ભાગે જ શા માટે ? એવી અનેક દલીલો કરતી રહેતી. શરૂઆતમાં તો તેની આવી કોઇ વાતને વધારે મહત્વ આપ્યા સિવાય બધા હસી નાખતા..ને વાત પૂરી થઇ જતી.પરંતુ દિવસે દિવસે નિકીની ફરિયાદો વધતી ચાલી..પોતાના પિયર સાથે નાની નાની વાતમાં અહીંની સરખામણી તે કરતી રહેતી. નાની નાની વાતમાં તેને વાંધા પડતા રહેતા. કોણ પોતાનું કેવી રીતે ધ્યાન નથી રાખતું એની જ વાત તેની પાસે હમેશા રહેતી. પોતે જે કરવું જોઇએ તેની વાત તેને કયારેય સૂઝતી જ નહીં.. એમાંયે સાસુ જો ભૂલથી પણ કશું કહે તો તેનું ભાષણ અવશ્ય ચાલુ થઇ જતું.

“ હા..આ એકવીસમી સદીમાં યે વહુ એટલે તો જાણે સૌની કઠપૂતળી… વહુ નામના પ્રાણીની ફરજ બધાને યાદ હોય જ. વહુને તો જેને જે કહેવું હોય તે કહી શકાય..મારા પિયરમાં તો …. ”

નિકીની આવી બધી વાતોનો કોઇ અંત આવતો નહી.

હવે તો નિશીથ પણ પત્નીની રોજની આ રામાયણથી કંટાળી ચૂકયો હતો.ઘરનું વાતાવરણ દિવસે દિવસે તંગ થતું જતું હતું. પહેલાની શાંતિ ઘરમાંથી અદ્ર્શ્ય થતી જતી હતી. પિયર સાથે સરખામણી કરવાની તેની આદત અને પોતે આ ઘરમાં આવીને કેટલું સહન કરે છે એ વાત જ નિકીના મગજમાં ઘૂમતી રહેતી હતી. સાસુ પુત્રને સમજાવતા રહેતા.

‘ બેટા, નિકી હજુ નાદાન છે.. એની જાતે એક દિવસ સમજશે. આપણે બધાએ ત્યાં સુધી ધીરજ રાખવી રહી..અને તેને પ્રેમથી સાચવી લેવી રહી. ‘

‘ પણ મમ્મી..આખરે કયાં સુધી ? આનો જો વહેલાસર કંઇક ઉપાય નહીં કરાય તો ધીમે ધીમે ઘરનું વાતાવરણ વધારે બગડતું રહેશે. મા દીકરા વચ્ચે દલીલો થતી રહેતી.

હમણાં પંદર દિવસથી ઘરમાં શાંતિ હતી. નિકી પિયર ગઇ હતી. જોકે આજે જ તેનો ફોન આવ્યો હતો કે હવે તે એકાદ દિવસમાં આવી જશે. પણ નિશીથે તેને કહ્યું કે કોઇ ઉતાવળ કરવાની જરૂર નથી. હમણાં થોડો સમય તું નિરાંતે ત્યાં જ રહે. હું મારી અનુકૂળતાએ જાતે તને લેવા આવીશ. નિકી ખુશ થઇને એક અઠવાડિયું વધારે રોકાઇ.. તેને હતું કે હવે તો તેના વિના ઘરમાં બધા ઉંચા નીચા થતા હશે. તેના વિના સાસુને રસોઇ કરવી પડતી હશે…તેથી હવે જ ઘરમાં બધાને મારી કીમત સમજાશે. પણ બીજા અઠવાડિયે પણ નિશીથે એમ જ કહ્યું..

’ નિકી, શું ઉતાવળ છે પાછા આવવાની? તું તારે નિરાંતે તારા પિયરમાં મન થાય એટલું રોકાઇ શકે છે. સાસરે આવવાની કોઇ ઉતાવળ શા માટે ?

‘ અરે, નિશીથ, એ મારું ઘર છે. કંઇક અકળાઇને નિકીએ કહ્યું.

ખરેખર ? ઠીક છે..તારું ઘર સાચું.પણ તારા પિયર જેવું તો ન જ થાય ને ? અને તારા મમ્મી..પપ્પાને બધાને છોડીને આવવાનું કંઇ સહેલું થોડું છે ? ‘

હા..એ વાત તો સાચી છે. પણ… નાદાન નિકીએ કંઇ સમજયા વિના જ કહ્યું.

‘ નિકી એક કામ કરીએ..થોડો સમય તારે બદલે હું અહીં બધાને છોડીને ત્યાં તારે ઘેર રહેવા આવું છું..એટલે મને યે સમજાશે કે મા બાપને છોડીને આવવું કેવું અઘરું છે. બરાબર ને નિકી ?

નિકીએ ઉત્સાહથી કહ્યું..હા, એ સાચી વાત..કયારેક પુરૂષોએ પણ સાસરાનો અનુભવ લેવો જોઇએને ?

નિશીથ તેને સાસરે આવ્યો. નિકીના માતાપિતાને તો પુત્રીની આવી નાદાનીની કોઇ જાણ જ નહોતી. જમાઇ દીકરીને તેડવા આવેલ છે માની ખુશ થઇને તેમણે જમાઇને આવકાર્યો.
પરંતુ બે ચાર દિવસ થયા તો પણ નિશીથે જવાનું નામ ન લીધું. હવે નિકીના માતાપિતા ઉંચા નીચા થવા લાગ્યા.નિશીથે કહ્યું,

‘ મમ્મી, હું યે તમારો દીકરો જ કહેવાઉં ને ? લાવો જે કામ હોય તે મને પણ કહો..હું હોંશે હોંશે કરીશ. નિશીથે તો સામે ચાલીને ઘરમાં શાક લાવવાની..બજારના કામ કરવાની વગેરે જવાબદારી લઇ લીધી. નિકીને તે કહેતો..સાસરે તો મારી પણ ફરજ કહેવાય ને ?
પૂરા પંદર દિવસ થઇ ગયા. નિશીથ જવાનું નામ નથી લેતો. ઘરમાં બધા થાકયા છે. નિકીને પણ હવે પોતે કંઇ ખોટું કર્યું છે એનો અહેસાસ થયો.

નિશીથ તો હસીને સાસુને કહે છે..

‘ હું પણ સાસરે રહેવાનો અનુભવ લઉં છું. હમેશા છોકરીને જ સાસરે જવું એવું શા માટે ?
કયારેક ઘર યાદ આવ્યું..મૂડ નથી..મમ્મી યાદ આવી વગેરે વાતો નિશીથ પત્ની પાસે કરતો રહે છે.

જમાઇ આવવાથી ઘરમાં એક રૂમ રોકાઇ ગયો. બધાને અગવડ પડતી હતી. જમાઇને શું કહેવું..કેમ કહેવું એ સમજાતું નહોતું.પરંતુ પુત્રીને તો કહી જ શકે ને ?

અત્યાર સુધી ન સમજાતી અનેક વાતો નિકીને હવે સમજાવા લાગી. કાયમ માટે કોઇને ઘરમાં આવકારવું..સ્થાન આપવું…અનેક અધિકારો આપવા એટલે શું ? એનો અનુભવ થવા લાગ્યો. નિકી ઘેર પાછા જવાની વાત કરે તો નિશીથ હસવામાં ઉડાવી દેતો રહ્યો.

પૂરો એક મહિનો રોકાયા બાદ નિશીથે એક દિવસ નિકીને કહયું..

’ નિકી, હજુ રોકાવું છે કે આપણે જવું છે ? મને લાગે છે..તું આટલો વખત સાસરે રોકાઇ તો મારે પણ એટલો વખત તો રોકાવું જોઇએ ને ? આ જમાનામાં સ્ત્રી કે પુરૂષ સરખા જ ગણાય ને ?

નિકી શું બોલે ? અંતે નિશીથને થયું હવે બહું થયું. હવે નિકીની આંખ ચોક્ક્સ ઉઘડશે. અને નિકી સાથે તે ઘેર પાછો ફર્યો.નિકીના ઘરના બધાએ હાશકારાનો દમ લીધો.

હવે નિકી ભૂલથી પણ કદી સરખામણી કરવાનું નામ નથી લેતી. સાસરા અને પિયરની સરખામણી ન હોઇ શકે.. એવી સરખામણીનો કોઇ અર્થ જ નથી.બંનેનું પોતાનું આગવું મહત્વ અને આગવું સ્થાન છે. એ સમજાઇ જતા ઘરમાં ફરીથી શાંતિ સ્થપાઇ શકી. નિકીને પોતાની ભૂલ સમજાઇ ગઇ અને અંતે ઘીના ઠામમાં ઘી પડી રહ્યું. સંબંધનો એક સેતુ તૂટતો બચી ગયો.

આજે બદલાતા સમયમાં સ્ત્રી પોતાના સ્થાન માટે ઝઝૂમી રહી છે..અને એ સ્થાન એને મળવું જ જોઇએ..એ બધી વાત સાચી..પરંતુ દરેક વાતમાં પુરૂષ સાથે સરખામણી કરવાની તેની જીદ યોગ્ય કહી શકાય ખરી ? આજે સમાજમાં આવા અનેક કિસ્સા બનતા રહે છે. સ્ત્રીએ પોતાનું ગૌરવ જાળવવું હોય તો સાચી વાત સમજવી રહી. એ ગૌરવ યોગ્ય માર્ગે જ જળવાઇ શકે.. સંબંધો તૂટતા વાર નથી લાગતી.. પરંતુ જોડાતા ઘણીવાર વરસો વીતી જાય છે. દરેક સંબંધનું યોગ્ય ગૌરવ જાળવી શકાય તો જ સંબંધનો સેતુ મજબૂત બની શકે ને ?

( સ્ત્રી સાપ્તાહિકમાં નિયમિત પ્રગટ થતી શ્રેણી )

6 thoughts on “સંબંધસેતુ..

  1. Dear Aunty,

    u r an awasome writer. May b one cant find no of comments on your blog, but in simple words U R THE BEST and I’m not sayng this just ‘bolva khatar’.. but i really mean it. Apart from our personal contect , i dont knw how many daughters like me take inspiration from ur advice & ur article!! I can b sure on that u just dont write for just an article sake or just for discussion, but U Do write to show the right path alwz. Ur stories are just not the stories but it reveled some weak side of our socity which needs a drastic change & the moral of the stories are all about to bring some possitive change for the same. U r a guiding star aunty. Pls keep writing in ur awasome way.
    Regards.

    Like

  2. વાહ દીદી…તમારી અનુભવી કલમે લખાયેલી વાર્તા વાંચીને બહુ મજા આવી. દરેક સંબંધની એક આગવી જ ગરિમા હોય છે એ વાત સાથે ૧૦૦ ટકા સહમત ..કેટલા સરળ શબ્દોમાં કેટલું બધું કહી દીધું તમે..તમને વાંચવા એક અનોખો લ્હાવો જ છે. બહુ બધુ શીખવાનું છે તમારી પાસેથી મારે..શીખવશો ને?
    સસ્નેહ..
    સ્નેહા…

    Like

  3. thanks a lot… dhwani….i can feel and understand yr feelings.. i am not great writer…સાહિત્યના વિશાળ સમુદ્રનું એક નાનું અમથું બુંદ માત્ર..! તમારા જેવા વાચકો અને ભાવકો… ને લીધે જ અમારું અસ્તિત્વ છે. એ કયારેય ભૂલી ન શકીએ…

    કલા છે ભોજય મીઠી ને ભોકતા વિણ કલા નહીં,
    કલાકાર કલા સાથે ભોકતા વિણ મળે નહીં..

    આવું કવિ કલાપી વરસો પહેલા જ કહી ગયા છે…

    સલામ તમારા બધાના સ્નેહને…યેસ.તારા જેવી સ્નેહાળ .ઘણી દીકરીઓ આ શબ્દોએ મને આપી છે..એ કેમ ભૂલાય ?
    સ્નેહા, તું સરસ જ લખે છે.. શીખવવાની મારી પાત્રતા નથી. મારી શુભેચ્છાઓ અને અભિનંદન…

    Like

  4. દીદી….આપનો ઘણો આભાર..
    પણ મેં મારી બ્લોગ પર ૨૭ હપ્તામાં લખેલી નવલકથામાં જ મારી જાતને જોઈ કે હું કયાં છું…બહુ બધું સમજી છું જાતને…લખવાની આ જ મજા છે..અંદરથી વિકાસ થાય છે..
    હું તો ..બહુ દૂ…ર..ર.. છું હજુ તમારાથી…તમે તો ફ઼કત એક બિંદુ જેવા જ દેખાઓ છો મને..આઇ વિશ..તમારી જેમ જ આત્મ-વિશ્વાસ રાખીને તમારી જેવી જગ્યા આ લેખનક્ષેત્રમાં પામી શકું..દિલથી…
    અને હા..ઉપર જે ધ્વનિએ કહ્યું એના વિશે એક જ વાક્યમાં કહું તો, ’નીલમદીદી હવે કોમેન્ટના ઘેરાવામાંથી બહાર નીકળી ગયા છે. બહુ વિરાટ વ્યક્તિત્વ છે એમનું..” 🙂

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s