સાસુ, વહુની સહિયારી યાત્રા…1


મંગલાચરણ…
બેટા જૂઇ,

“ મહેકી શેરી, મહેકયું આંગણ,મહેકયો ઘરનો ઉંબર,

એક ઘડીમાં થઇ ગઇ, મારી મેડી અત્તર, અત્તર…”

વહુના આગમન સાથેની કવિ ચન્દ્રેશ મકવાણાની આ સુંદર કલ્પના મનને અત્તરની માફક મહેકાવી ઉઠે છે. …. હજુ ઘરમાં નવવધૂ તરીકે તારા મંગલ પ્રવેશને વાર છે. સગાઇ તો એક વરસથી થઇ ગઇ છે. હવે થોડાં સમય પછી લગ્નની શરણાઇ ગૂંજી ઉઠશે. જોકે સગાઇ અને લગ્ન વચ્ચેનો સુવર્ણસમય તમે બહું માણી શકયા નથી. કેમકે ઓમ સાત સાગર પાર છે. હા, હવે તો વિજ્ઞાને ઘણી સગવડ કરી દીધી છે. તમે રોજ વાતો કરી શકો છો..વેબકેમેરામાં એકબીજાને જોઇ શકો છો. અત્યારે તો એટલાથી જ તમારે સંતોષ માનવો રહ્યો. બરાબરને ?

બાકી અમારું ઘર તો અત્યારથી તને વધાવવા આતુર થઇ ઉઠયું છે. પવનપાવડીએ ચડીને જૂઇ નામના અત્તરની સુવાસ અત્યારથી અમારા આંગણાને મહેકાવી રહી છે કે શું ? સાસુ, વહુની આપણી સહિયારી યાત્રાના મંગલાચરણ થવાના પડઘમ વાગી રહ્યાં છે. ત્યારે આ યાત્રા ફકત આપણા બેની જ નહીં.. દરેક સાસુ, વહુની અને એના દ્વારા પૂરા પરિવારની યાત્રા બની રહે એ ભાવના સાથે આપણી આ સહિયારી યાત્રાના મંગલાચરણ કરતાં પૂરી આસ્થાથી પરમાત્માને વંદન કરું છું.

મારો પરિચય તો આ ડાયરીના પાનાઓમાંથી…તને ઉદ્દેશીને લખાતા આ પત્રોમાંથી બધાને આપોઆપ મળતો રહેશે. છતાં સ્થૂળ પરિચયની વાત કરું તો….

હું ઇશા…. આવતી કાલે મારા પુત્ર ઓમની સગાઇ છે. જૂઇ…એટલે અમારા ઘરમાં આવતા સપ્તાહે જેનો મંગલ પ્રવેશ થવાનો છે..એ મારી વહુરાણી. એક છોકરીના નવજીવનની શરૂઆત…એક પુત્રીનું વહુમાં અને સાથે સાથે એક માનું સાસુમાં રૂપાંતર થવાની શરૂઆત.. સાસુ, વહુના આ સંબંધને મંગલ નામ આપી શકાય એ તબક્કામાં આજે તો આપણો સમાજ હજુ પ્રવેશ્યો નથી. આવતી કાલની આ ક્ષણે જાણ નથી.

સ્ત્રીના..કેટકેટલા સ્વરૂપો…તેમાંથી સૌથી પ્રેમાળ..પાવન સ્વરૂપ એટલે સ્ત્રીનું માતૃસ્વરૂપ…એક મા… તરીકે સ્ત્રી હમેશા પ્રેમાળ જ હોય છે. એ સહજ સ્વીકારાયેલી વાત છે. પરંતુ એ જ સ્ત્રી જયારે સાસુ બને છે ત્યારે એ પ્રેમ, એ લાગણીનું ઝરણું કયાં અદ્ર્શ્ય થઇ જાય છે..એ જલદી સમજાતું નથી. એક સ્ત્રીનું સાસુમાં રૂપાંતર થતા જ કયું રસાયણ એને બદલી નાખે છે ? કયા સંજોગો..કઇ પરિસ્થિતિ એનામાં બદલાવ લાવે છે..એના કારણો..પરિણામો કે ઉપાયોની શોધ થઇ શકે તો ઘણાં અનિષ્ટ પરિણામોથી બચી શકાય. આ એક સંબંધ સમાજની સૂરત બદલી શકે…આ એક સંબંધને મહેકાવી શકાય તો સમાજમાંથી વૃધ્ધાશ્રમોની આવશ્યકતા ન રહે. એક સ્ત્રી જો સ્ત્રીને સમજી શકે…તો આનો ઉપાય અઘરો નથી જ..એમ હું માનું છું.

એ જ રીતે એક દીકરી તેના ઘર માટે..તેના માતા પિતા માટે વહાલનો દરિયો હોય છે. એ જ દીકરી વહુ બને છે ત્યારે વહાલનો એ દરિયો ખારો કેમ બની જતો હશે ? કયું તત્વ એ વહાલને અદ્રશ્ય કરી દે છે ? એક સફળ દીકરી એક સફળ વહુ કેમ નથી બની શકતી ? અને એક સફળ મા એક સફળ સાસુ કેમ નથી બની શકતી ?

આ ક્ષણે મારા મનમાં આવા અનેક સવાલો ઉઠે છે. કેમકે આવતી કાલથી મારે પણ એવા અનેક અનુભવોમાંથી પસાર થવાનું છે. આવે સમયે કોઇ પણ જાગૃત સ્ત્રીના મનમાં અનેક પ્રશ્નો અવશ્ય ઉઠે..ઉઠવા જોઇએ એમ માનું છું. કેમકે જાગૃતિ એ કોઇ પણ સુધારાની પ્રથમ આવશ્યક શરત છે.

વહુ સાથેના મારા તથા અન્યના અનુભવો..અહીં આ પત્રોમાં શબ્દદેહ પામતા રહેશે..એ અનુભવો મને એક સાસુ તરીકે અને એક દીકરીને વહુ તરીકે ઘડવામાં જરૂર મદદરૂપ થશે. પરિવર્તન એ કોઇ પણ સમયની માંગ છે. અને આપણે બંને સતત પરિવર્તન પામી શકીએ.. અને એકબીજાને અનુકૂળ બની રહીએ એ શુભેચ્છા મારી જાતને, અને તને…અર્થાત મારી થનાર વહુને અને સમાજના દરેક પરિવારને, દરેક સાસુ અને દરેક વહુને ડાયરીના આ પાનાઓમાં પાઠવું છું.

જીવનમાં પ્રેમથી, કયારેક ગુસ્સાથી, લાડથી, રિસાઇને, ખીજાઇને…અધિકારની, ફરજની, માન, અપમાનની…..એવા અનેક ભાવોની ભરતી ઓટમાં આપણે સતત ભીંજાતા રહેવાનું આવશે તેનો ખ્યાલ મને છે જ. પરંતુ એ બધા ભાવોની પાછળ વહાલનું એક ઝરણું સતત વહેતું રહેશે તેવા વિશ્વાસ અને શુભ ભાવના અંતરમાં છે જ. આપણા બેમાંથી કોઇના પક્ષે એ સૂકાય નહીં ..આપણું ભાવવિશ્વ સદા વિકસતું રહે એ પ્રાર્થના સાથે આપ સૌને પણ અમારી આ યાત્રામાં સહભાગી થવાનું સ્નેહભીનું નિમંત્રણ પાઠવતા આનંદ અનુભવું છું. અમારી કોઇ ભૂલ દેખાય તો ટકોરવાની પૂરી સ્વતંત્રતા સાથે.

બેટા, અત્યારે તારી આંખોમાં પણ અનેક શમણાં ઉછરતા હશે..એ જાણું છું. કયારેક જીવનના આ તબક્કામાંથી હું પણ પસાર થઇ જ હતી ને ? દિલમાં રોમાંચ, આંકાક્ષાઓ, અને અઢળક સપનાઓ સાથે એક છોકરી નવજીવનના ઉંબરે પ્રવેશ કરે છે ત્યારે અનેક સંવેદનાઓથી મન ઉભરાતું હોય છે. નવું ઘર, નવા લોકો, નવા સંબંધો, નવું વાતાવરણ…જીવનના વીસ..બાવીસ વરસોને વળોટીને એક નવા આંગણમાં પ્રવેશવાનું છે. અન્યને પોતાના કરવાના છે. એક વ્યક્તિના જોડાણની સાથે રાતોરાત બિલાડીના ટોપની માફક બીજા પણ અનેક સંબંધો ઉગી નીકળવાના છે. દરેક દીકરીના જીવનમાં આ તબક્કો આવે છે. જીવનસાથીનો સ્નેહ પામવાના ઓરતા આંખોમાં અંજાય છે. કશુંક ગુમાવવાનું છે..તો સામે ઘણું મેળવવાનું પણ છે.

આપણા સમાજમાં બહું વગોવાયેલા એવા એક સંબંધથી આપણે જોડાવાના છીએ. ત્યારે આપણા બંનેના મનમાં કોઇ શંકા, કુશંકા, પ્રશ્નો ન ઉદભવે અને બંને પક્ષે એક પૂર્ણ શ્રધ્ધા,વિશ્વાસ પ્રગટી શકે, એક સાસુ, વહુનું સાચા અર્થમાં મિત્રોમાં રૂપાંતર થઇ શકે એથી વિશેષ રૂડી વાત બીજી કઇ હોઇ શકે ? કોઇ પણ ઘરમાં લગ્નપ્રસંગ આવે ત્યારે બંને પક્ષે તેની અનેક તૈયારીઓ થતી રહે છે. પરંતુ કોઇ માનસિક તૈયારી થતી નથી. ખાસ કરીને દીકરી..જે વહુ થવાની છે..અને મા જે સાસુ થવાની છે તે બંને એ પોતાની માનસિકતા અંગે એક વિચાર કરવો જોઇએ…એમ મને તો લાગે છે. બની શકે કોઇને આ વાત હાસ્યાસ્પદ લાગે..કોઇને વેવલી વાતો લાગે..કોઇને અર્થહીન જણાય..પરંતુ મને તો બહું પ્રામાણિકતાથી લાગે છે કે આવી વાત નકામી જણાય તો પણ આજના સમયમાં ખૂબ જરૂરી છે.સાસુ, વહુના સંબંધોમાં બદલાવની આવશ્યકતા આજે વધારે જરૂરી બની છે. આ સંબંધને એકવીસમી સદીના વાતાવરણને અનુલક્ષીને એકવાર ફરીથી મઠારવાની જરૂર છે. કારણ એટલું જ કે પહેલાના જમાનામાં સ્ત્રીનું સ્થાન મોટે ભાગે ઘરમાં જ હતું. કુટુંબમાં તેનું કોઇ આર્થિક યોગદાન નહોતું. આજે પરિસ્થિતિ બદલાઇ છે. દીકરી વધારે ભણતી થઇ છે. કમાતી થઇ છે. બહારની દુનિયામાં એણે પ્રવેશ કરી લીધો છે. ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ એ પોતાના અધિકાર વિશે જાગૃત બની હોય. અને જયારે એ ન મળે ત્યારે એનું મન વિદ્રોહ કરી ઉઠે.

હીરાબહેન પાઠકના એક સુંદર કાવ્યની પંક્તિઓ મનમાં રમી રહી છે.

“ હવે તો માળામાંથી ઊડું !

બસ, બહું થયું

કયાં લગી આમ ભરાઇ રહેવું ?

સાવ ઘરકૂકડી !

આ જ કાવ્યમાં હીરાબહેન પાઠક આગળ કહે છે

હા, માળામાં છે મારા સુંવાળા સુખ શાંતિ,

પણ આ દૂરનું આકર્ષણ

તો છે આભ, મારી ગતિ

હવે એ જ સન્મતિ,

હું જીવું મારા વતી..

પાંખોમાં વિધ્યુત સંચાર

અડધા ચરણ માળા માન્હ્ય,

અડધા કેવા ઉંચકાય!

ચંચુ ને ચક્ષુ આભે ધાય ..

કરું ગતિ ઉતાવળી

આ હું ઊ…..ડી ચલી! “

એક પગ ઘરમાં અને બીજો બહાર જવા તત્પર..દ્રષ્ટિ વિશાળ ગગન તરફ..

અને આવા સંક્રાંતિકાળે પ્રશ્નો તો આવવાના જ. એ પ્રશ્નના સાચા જવાબ શોધવાની આ આપણી જાગૃત મથામણ બની રહેશે.

વહુને દીકરી માનવી જોઇએ…એવું દીકરાના લગ્ન સમયે બધા કહેતાં આવ્યા છે. પણ વ્યવહારમાં જૂજ અપવાદ સિવાય એ શકય બની શકે છે ખરું ? પ્રામાણિક જવાબ ઘણું કરી ને “ના” માં આવશે. કારણૉ ઘણાં છે. બંને પક્ષે છે.

દીકરીનો મા સાથેનો નાળસંબંધ છે. એ એના અસ્તિત્વનો એક અંશ છે. માએ પોતાનું દૂધ પીવડાવી એને ઉછેરી છે. એના શૈશવની એક એક ક્ષણની એ સાક્ષી છે. તેના અત્યાર સુધીના જીવનની એક એક ક્ષણ તેણે માણી છે, સંવારી છે. સ્વીકારી છે.. જયારે વહુને હજુ જાણવાની, સમજવાની બાકી છે. એ અલગ માહોલમાં ઉછરીને આવી છે. એની દરેક વાત તમારે માટે અજાણી છે. દીકરી કોઇ ભૂલ કરે તો મા વિચારે છે કે મારા જ ઉછેરમાં કોઇ ખામી રહી ગઇ હશે. મારી જ કયાંક ભૂલ થઇ હશે. હું જ તેને શીખડાવી ન શકી.! આમ દીકરીના દોષનો ટોપલો મા પોતાના શિરે લઇ શકે છે. અને વહુ જયારે ભૂલ કરે ત્યારે આ શકય બને છે ખરું ?

પ્રામાણિક જવાબ “ના “ જ હોઇ શકે.

વહુની બાબતમાં આ જલદીથી શકય નથી બનતું. સમાજમાં અનેક નેગેટીવ ઉદાહરણો તેણે નજરે જોયેલ છે. સાંભળેલ છે. સદીઓથી સાસુ વહુના સંબંધો સમાજ માટે એક પ્રશ્નચિન્હ બની રહ્યા છે. ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ એક સાસુના મનમાં
અનેક શંકાઓ જાગે છે. અને તેથી હોંશે હોંશે ઘરમાં લાવેલ એક છોકરીને તે અલગ દ્રષ્ટિથી જુએ છે. વહુના મા બાપે તેને કંઇ શીખડાવ્યું નથી..સંસ્કાર નથી આપ્યા..એ વિચાર તરત જાણ્યે અજાણ્યે બિલાડીના ટોપની જેમ મનમાં ઊગી જાય છે. મનમાં સતત એક શંકા, કુશંકા..અસુરક્ષાની ભાવના જનમતી રહે છે. જીવનસંધ્યાએ આ છોકરી અમને સાચવશે ? સ્નેહ આપી શક્શે ? મારા દીકરાને મારાથી દૂર તો નહીં કરી દે ને ? વહુના દરેક વર્તનને જાણ્યે અજાણ્યે તેનું મન કસોટીની એરણે ચડાવતું રહે છે. તર્કના ત્રાજવે તોલતું રહે છે. કયારેક કોઇ પાસે વહુના વખાણ કરે તો તરત સાંભળવા મળે છે…

’ એ તો નીવડે વખાણ..! બહું માથે ચડાવશો તો પસ્તાવાનો વારો આવશે. બહું છૂટ આપશો તો તેનો દુરુપયોગ કરશે.આ આજકાલની છોકરીઓ આમે ય સ્વતંત્ર મિજાજની હોય જ છે. અને તમારી તો પાછી ભણેલ ગણેલ…! તમારો કાંકરો કાઢી નાખતાં વાર નહીં લાગે. પહેલેથી સાવચેત રહેજો. દીકરાને યે બદલી નાખતાં વાર નહીં લાગે….’

અને પછી તો આસપાસના, પરિચિતોના અનેક ઉદાહરણોનો રસથાળ વગર માગ્યે પીરસાઇ જાય.
આ અને આવા કેટલાયે સલાહ સૂચનોથી સાસુનું મન અનાયાસે શંકા કુશંકાઓના વિષચક્રમાં ઘેરાતું રહે છે. ને પછી જાણ્યે અજાણ્યે દરેક વાતમાં તેના એ માનસનો પડઘો પડતો રહે છે.

સામે પક્ષે પણ સ્થિતિ કંઇક એવી જ હોય છે. છોકરી નાની હોય ત્યારથી જ તેના માસૂમ મનમાં સાસુ નામના પ્રાણીનો એક અદ્રશ્ય ‘ હાઉ ‘ ઊભો કરાયેલ હોય છે. સાસરે જશો ત્યારે ખબર પડશે..સાસુ ધોકો લેશે..ત્યાં મા નહીં હોય….’

આમ સાસુ કોઇ ખરાબ પ્રાણી છે. મા જેવી તો નથી જ. એ પૂર્વગ્રહની એક ગ્રંથિ બંધાતી રહે છે.તેને સમયાંતરે ખાતર પાણી પણ મળતા રહે છે..અને એ ગ્રંથિ મજબૂત બનતી રહે છે. કદાચ છોકરીની યે જાણ બહાર.

સગાઇ પછી કે લગ્ન સમયે પણ જાતજાતની સલાહો બિનઅનુભવી પુત્રીને મળતી રહે છે. ‘ જો..વરને તારો કરી રાખજે હોં.! એ આપણો હોય પછી કોઇ ચિંતા નહીં. તારી સાસુ તો જબરી લાગે છે ! પહેલેથી ધ્યાન રાખજે હોં..’ અને દીકરી માની સલાહ બરાબર યાદ રાખે છે. અને પડતી રહે છે સંબંધોમાં તિરાડો. બેટા, આપણા સંબંધોમાં આવી કોઇ તિરાડો ન પડે માટે આપણે બંને જાગૃત રહીશું ને ?

વરસો પહેલાં છાપામાં બહું ચર્ચાયેલો એક કેસ અનાયાસે યાદ આવી ગયો. નામ તો અત્યારે યાદ નથી. પરંતુ એક વહુએ સાસુનું ખૂન કર્યાના સમાચાર વાંચ્યા હતાં. સાચું.ખોટું તો કેમ ખબર પડે ? પરંતુ એ સાચું હોય તો પણ વહુને એ હદ સુધી પહોચવાનું કોઇ કારણ તો અવશ્ય હશે જ ને ?

તો સામે પક્ષે સાસુએ વહુને સળગાવી દીધી એવા તો અનેક કિસ્સા છાપાઓમાં અવારનવાર ચમકતા જ રહે છે ને ? સાસુઓને કારણોની ખોટ કયારે હોય છે ? મોટે ભાગે તો આવા કિસ્સાઓમાં દહેજનો દાવાનળ જ કામ કરતો હોય છે. પૈસાની ભૂખ,લાલચ માનવીને આ હશેપાશવી બનાવી શકે છે ..એ જાણીને આઘાત લાગે છે. પણ……

માની લઇએ કે આટલી હદે ક્રૂર આવા કિસ્સાઓની સંખ્યા કદાચ એટલી બધી ન હોય તો પણ વૃધ્ધાશ્રમોની સંખ્યા તો નાનીસૂની નથી જ. અને દિવસે દિવસે વધતી જાય છે. એનું શું ?
કયારેક એક સાસુના શમણાની તો કયારેક એક વહુના શમણાંની માનસિક હત્યા તો જાણ્યે..અજાણ્યે થતી જ રહે છે. કયારેક બંનેના, તો કયારેક કોઇ એકના દિલમાં ઉઝરડાઓ પડતા રહે છે. અને તેની આસપાસના લોકો દ્વારા એના પર મલમપટી લગાવવાને બદલે મીઠું મરચું લગાવી એ જખમને દૂઝતા રાખવાનું કામ થતું રહે છે.

બસ…મારી આ ડાયરીનો હેતુ જ આ છે. એક ચિનગારી જલી શકે અને વધારે નહીં તો ચપટીક ઉજાસ ફેલાઇ શકે તો પણ ઘણું. સાસુ, વહુના સંબંધોને શકય તેટલા મીઠાં બનાવી એક સ્વસ્થ કુટુંબના અને એ દ્વારા એક સ્વસ્થ સમાજના નિર્માણમાં સહભાગી થવાનો આ એક સંનિષ્ઠ પ્રયાસ માત્ર. અમારી આ યાત્રામાં સૌ વાચકોને સહભાગી થવાનું નિમંત્રણ પાઠવું છું. અમારી સાસુ વહુની આ સહિયારી યાત્રામાં સામેલ થશો ને ? આ યાત્રા અમારા એકલાની હરગિઝ નથી. અમે સાસુ વહુ તો માત્ર વાત માંડવાના પ્રતીક છીએ. આ યાત્રા આપણા સૌની સહિયારી બની રહેશે એવી આસ્થા.. આ ક્ષણે સઘળી આશંકાઓથી મુકત..કોઇ જ પૂર્વગ્રહો સિવાય ખુલ્લા દિલથી તને આવકારવાની તૈયારી સાથે……

હકીકતે લખવાની શરૂઆત તો ડાયરી તરીકે આ બધું લખાણ ફકત મારા સુધી જ સીમિત રહેશે..એવા વિચારથી થયેલી..પરંતુ આ ક્ષણે મનમાં વિચાર આવે છે કે ડાયરીના આ પાનાઓ તને પત્ર તરીકે મોકલી દઉં તો પણ ખોટું નથી. તને ગમશે કે કેમ એની જાણ નથી. પરંતુ આ એક વરસમાં તારો જે થોડો ઘણો પરિચય પામી છું..તેથી લાગે છે કે તું મારી વાતને… સમજી શકીશ. એ વિશ્વાસ સાથે આ મોકલું છું. અને સાથે સાથે આશા પણ રાખું છું કે આ પત્ર વાંચીને તારા મનમાં જે પણ વિચારો આવે, તને જે લાગે તે બિલકુલ મુક્ત રીતે મને લખજે. કોઇ જાતનો સંકોચ રાખવાની જરૂર નથી.

એક દીકરી જયારે વહુ થવાના ઉંબરે આંખોમાં અગણિત સપના લઇને ઉભી હોય ત્યારે તેના મનમાં પણ અનેક વિચારોની વણઝાર ચાલી રહી હોય એ સ્વાભાવિક છે. એ વિચારો મારા સુધી પહોંચશે તો મને ગમશે. અને તારી ભાવનાઓને હું વધારે સારી રીતે સમજી શકીશ. અને ત્યારે જ આપણી આ યાત્રા સાચા અર્થમાં સહિયારી બની રહેશે.

બેટા, લખીશને તારા મનની વાત. ? હું પણ એક દીકરીની મા છું..મેં પણ એક દીકરીને સાસરે વળાવી છે. તેથી તારી ભાવનાને જરૂર સમજી શકીશ.

બેટા, ઇશ્વર તારા દરેક સપના પૂર્ણ કરે એ પ્રાર્થના સાથે

મમ્મીના ( કે સાસુના ? )વહાલભર્યા આશીર્વાદ…

8 thoughts on “સાસુ, વહુની સહિયારી યાત્રા…1

  1. Hi NilamDidi,

    First of all, I am very young to share my comment on this topic here.

    I think mother thinks a lot all these things, but daughter before marriage, may hardly think all these emotions (she learn things from her mother and her grandmother)
    Infact there is 25-30 years of gap between two minds and their analysis about the relation.
    When girl start thinking about marriage, it means she start thinking about life-partner…
    About new family, she only can dream as she will respect all, and perform her all duties well and will win everyone’s heart.
    But as I said, hardly, she will involve her self for any negative thoughts in this relation, because she will not have time/interest to think all these during her study and career.

    Also, as daughter is not allowed to see dreams fo her parents in reality somewhere in future, always she may not like to do few things, which only she has to do for new parents but not possible for her own parents.. (may this can be an unseen negative emotions after some extent)

    But, why in reality this is not happening…..”karma theory we can say…..:)”

    Like

  2. yes hiral..u r too young for sasu’s emotions.

    but here vahu will also express her feelings..feelings of both generations u can enjoy here…alternatively.
    tomorrow do read vahu’s answer…

    keep on reading..and write whatever u feel..
    thanks

    Like

  3. hmm…can’t we find another words instead of Sasu and Vahu?

    I have mother-in-law and grand motherin-law both….but I am enjoying with them just like a daughter…and it is almost 2 happy years now….

    may be that is karma theory 🙂

    But I think when you learn joy of giving/sharing and have dutiful/respectful/global mind at both end, majority of the problems can not be a problem any more…..

    Like

  4. પણ હીરલ, સૌથી અઘરી વાત જ એ બની રહે છે ને ? એ વસ્તુ જોશકય બને તો આ વિશય પર લખવાની જરૂર જ ન રહે ને ?
    સાસુ, વહુ શબ્દ માટે અણગમો પણ એટલે જ જાગે છે કે આ શબ્દ મંગલ બની રહેવાને બદલે વગોવાઇ ગયો છે. આપણે એને એ શબ્દનું ગૌરવ પાછું અપાવવનું છે.

    બધા તમારા જેવા નસીબદાર નથી હોતા

    અને અહીં દરેક ઉદાહરણ કયાંક જોયેલા..સાંભળેલા જ લખવાની છું. કલ્પના નહી

    તમને અને તમારા સમગ્ર કુટુંબને અભિનંદન… બસ..આવાજ હેતપ્રીત સદા જળવાઇ રહે એવી શુભેચ્છાઓ..

    અને બની શકે તો આને કોઇ એક વ્યક્તિના સન્દર્ભમાં નહીં.પરંતુ આખા સ્ત્રી સમુદાયને નજરમાં રાખીને જોવાનો પ્રયત્ન કરશો. તમારા જેવા કુટુંબ કમનસીબે બહું ઓછા જોવામળે છે. આપણે જે સમાજને ઓળખીએ છીએ..જે સમાજના પરિચયમાં છીએ તે તો હિમશિલાનો એક ભાગ જ છે. બાકીના નવ ભાગ ?

    Like

  5. I am agree with you….aa badhu etlu sahelu to nathi j…and we all are part of this society….mari to tamarathi aa week ma dosti thai gai…I am glad ke project release pachi na time ma main ghanu vanchyu tamara blog par…

    Congratulations to you…infact, you can express each emotions very neutrally. That is an art….
    keep writing….:)

    Like

  6. દીદી ..આપના દરેક શબ્દો રત્નો ની જેમ ઝળકી રહ્યા છે .. અને આ રત્નો નો પ્રકાશ જો દરેક સાસુ-વહુના હૈયામાં રોશની ફેલાવે તો સર્વ મંગલમ હી મંગલમ..!

    Like

  7. દીકરી વહુ તરીકે જાય તો જ અર્થ છે, અને સાસુ વહુ તરીકે જ સ્વીકારે તો જ સાસુ વહુ નાં સંબંધો ને અર્થ છે . કારણકે વહુ દીકરી બની નથી શકવાની અને સાસુ માં નથી બની શકવાની. આપણા સમાજમાં જે સાસુ વહુના સંબંધો વણસેલા છે તેથી કદાચ આપણે આ સંબંધોના બીજા નામ શોધીએ છીએ. પણ એમ કેમ માની લેવું કે સાસુ વહુ ને ના જ બને, કે એક ઘરની બે જવાબદાર સ્ત્રીઓ સહજતાથી એકબીજાને નાં સ્વીકારી શકે? બહુ દીકરી સમજીને આવશે તો શું વહુની જવાબદારીઓ નિભાવી શકાશે? કે સાસુ મા બનશે તો શું વહુને આખી જીંદગી દીકરીની જેમ રાખી શકાશે? ના , બસ, બંને એ સમજવું જરૂરી છે કે એક ઘરની પરંપરા જાળવી ચૂકેલ જાજરમાન સ્ત્રી છે, ઘરને સજાવાનારા, પાયા પૂરનાર ગૌરવવંતુ પત્ર છે , અને બીજી ઘરની ભવિષ્ય મા ધુરા સંભાળનાર, પરંપરા જાળવનાર છે, આમ બંને એકબીજા જોડે રહીને , મળીને જ ઘર ને સ્વર્ગ બનાવી શકશે.

    Like

  8. નિલમ બહેન.મેં ઉપરોક્ત અન્ય પ્રતિભાવો વાંચ્યા અને આ ઉપરથી મને પણ મારા પ્રતિભાવો અને અનુભવો ને શેર કર્વાનું મન થાય છે, હું પણ એક સાસુ છું અને આપણી વય માંડ બે એક વર્ષનો ફેર હશે, મારી બે એક સખીઓ પણ સાસુ તરીકે જીવન નાટકમાં રોલ ભજવી રહી છે, તે બધું અભ્યાસ કરતાં હું મારી જાતને મૂલવવાની કોશિશ કરતી રહું, અને આ એક સતત ચાલતી રહેતી પ્રક્રિયા છે. જાણ્યે અજાણ્યે પણ સાસુ અને વહુની સમજ અને અનુભવ પરનિર્ભર કરે છે. અનુભવી લોકો કહી ગયા છે કે ઘર છે તો બે વાસણ ખખડવાના અને પાછા શાંત પણ તે થઈ જવાના. સવાલ તો છે ઘટનાઓ વછેના સમયનો એ જો શાંતિ, સમજ અને ધીરજ બંનેપક્ષે હોય તો મામલો સમય વીતતાં આપોઆપ થાળે પડી જ જવાનો છે. એટલો આત્મવિશ્વાસ કેળવવાની જરૂર , સાસુ જો પોતાના શબ્દની પાછળ મા લગાડી દે તો શબ્દ બની જાય છે “સાસુમા” હવે તરત આખો ભાવ જ બદલાઈ જાય એટલા સમય પૂરતું સાસુ પોતાને મા સમજે તો વહુ પ્રત્યે તેની લાગણી કેવી જન્મે એ કહેવાની જરૂર નથી લાગતી અને વહુ તો પછી શું બને? અ પણ કહેવાની જરૂર ખરી? તો દિલોની સંકિર્ણતા આપોઆપ ગાયબ થઈ જાય એવું મારું અને મોર્ડન વિચારો ધરાવતી માતાઓ વિચારે તો દરેક ઘર સુખશાંતિ સંપન્ન બની જાય અને કોઈ સમસ્યા જ રહે નહીં. ચેરીટી શુડ બીગન ફ્રોમ હોમ, આપણા ઘરમાં શાંતિ હોય સુખ આપોઆપ આવવાનું જ છે. વહુ જેટલો સમય સમજે કે આ મારું ઘર છે, જો પતિદેવ મારા હોય તો તેમની મા એ મારીમા.. આ નવતર દ્રષ્ટિનું જન માનસમાં થવું. તો વૃદ્ધા આશ્રમો અને ન્યાયાલયો કે કાયદાઓની જરૂર ન રહે.
    એક ગોપનીય વાત કહું નિલમબહેન , આ સમસ્યા અને તેનું સમાધાન બંનેવ આપણી અંદર રહેલાં છે. ….વધુ આગળ..

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.