પરમ સમીપે

આ તે શમણું કે સત્ય ?

પર્ણ તાળી પવનને આપે છે.
ઝાડ પર જાણે રાસ લાગે છે

‘ શચી…પ્લીઝ કઇક તો બોલ.’ લયે શચીને હચમચાવી નાખી. હું ખરેખર કહું છું. તારા કોઇ પણ અતીતની વાત હું કયારેય નહીં પૂછું. તું જેવી છે તેવી મારી છે અને રહીશ. તને મારી વાત પર વિશ્વાસ નથી આવતો ? ‘

’લય, મને કદાચ મારી જાત પરથી જ વિશ્વાસ ઉઠી ગયો છે. ‘

’ શચી, તારા ખોવાયેલ વિશ્વાસને હું પાછો લાવીશ. શચી રીયલી આઇ લવ યુ.. અને તારા કોઇ જ અતીત સાથે મારે કોઇ સંબંધ નથી. ટ્રસ્ટ મી.’

લય, તારા પર તો ટૃસ્ટ છે. પરંતુ…’

શચીનું મૌન અંતે તૂટયું.

’ પરંતુ શું શચી ? મારી પર વિશ્વાસ હોય તો આ પરંતુને જવા દે આપણી વચ્ચેથી.’

શચી લયની આંખોમાં જોઇ રહી. બધી વાત કરવી કે નહીં એ જાણે નક્કી કરવા મથતી હોય. લયની આખોમાં તેને પોતાનું પ્રતિબિંબ દેખાયું. પોતા માટે સ્નેહ દેખાયો અને શચીએ કોઇ નિર્ણય કરી લીધો હોય તેમ ધીમેથી પણ મક્ક્મતાથી કહ્યું.

‘ લય, તને ખબર નથી..પરંતુ મારો અતીત મારા ભવિષ્ય સાથે પણ જીવનભર સંકળાઇ ચૂકયો છે. ‘

’ શચી, તારો અતીત, વર્તમાન, ભવિષ્ય બધું મારું છે. પ્લીઝ…’

’ લય, કોઇ પણ વાતનો ફેંસલો લેતા પહેલાં તારે મારી વાત સાંભળવી જ રહી…પછી તું જે પણ નિર્ણય લઇશ તે મને મંજૂર છે. લગ્નનો પાયો જ શ્રધ્ધા, વિશ્વાસ છે. હું તને અંધારામાં ન રાખી શકું. છેતરી ન શકું…’

ન જાણે કેમ લય ધ્રૂજી ઊઠયો…

’ શચી, આવો દુરાગ્રહ શા માટે ? જીવનની એવી કોઇ ક્ષણોને યાદ કરી, વાગોળવાનો પ્રયત્ન કરી દુ:ખી શા માટે થવું ? ગમે તેવા અતીત સાથે તું મને સ્વીકાર્ય છે. હું કયારેય કોઇ વાત જાણવાની કોશિશ પણ નહીં કરું. બસ ? આ મારું વચન છે. તારી નજર આવનાર ભવિષ્ય તરફ …’ લય કોઇ વાત સાંભળવા જ જાણે તૈયાર નહોતો. અને કહ્યા સિવાય શચીને ચાલે તેમ નહોતું.
’ ના, લય…મારી પૂરી વાત તને જણાવ્યા સિવાય હું કોઇ નિર્ણય લઇશ નહીં.’

હવે મૌન રહેવાનો વારો કદાચ લયનો હતો.

જવાબની રાહ જોયા સિવાય જ ડૂસકા લેતી શચીએ પોતાની વ્યથાની કથાની શરૂઆત કરી. ’ લય, યાદ છે તને ? બે મહિના પહેલાં એકવાર કોઇ ફાઇલ આપવા મારે બોસને ઘેર જવાનું હતું. તેં જ મને કહેલ. અને હું ગઇ હતી..ત્યારે….ત્યારે મારા પર શું વીતેલ એની કલ્પના તને કયાંથી હોય ?
કઇ રીતે કહેવું ? શચી અસ્વસ્થ બની ગઇ.

’ રહેવા દે..શચી..મારે કશું જ જાણવું..સાંભળવું નથી…તું અસ્વસ્થ થાય એવી કોઇ વાત મારે સાંભળવી નથી. ‘

‘ ના, લય મારે સત્ય કહેવાની હિમત કરવી જ રહી. આ વલોપાત..આ વ્યથા મને કોરી ખાય છે. આજે મારા ઘરમાં કોઇને જાણ નથી. પરંતુ હવે વધારે સમય એ છૂપાવી શકાય તેમ પણ નથી જ. અને આ વાતની જાણ થશે ત્યારે મારા માતા પિતાની હાલત કેવી થશે તેની કલ્પના માત્ર મને ધ્રૂજાવી દે છે. લય, મારી જિંદગી તો કોઇના પાપે બગડી..પરંતુ એને લીધે મારી નાની બહેનનો હાથ પણ કોણ ઝાલશે ? શચી આક્રન્દ કરી રહી. તેને શું આશ્વાસન આપવું તે લયને સમજાયું નહીં. કોઇ યોગ્ય શબ્દો મળ્યા નહીં. મૌન રહી લયે તેનો હાથ ધીમેથી પકડયો. લયનો એ સ્પર્શ તેને થોડી સાંત્વના આપી રહ્યો.

અંતે થોડીવારે સ્વસ્થ થઇ શચીએ બે મહિના પહેલાં બોસે તે દિવસે પોતાના પર કરેલ બળાત્કારની વાત અને તેના પરિણામરૂપે પોતાના ઉદરમાં પાંગરતા એના ચિન્હની વાત કરી ત્યારે થોડી ક્ષણો લય હતપ્રભ બની ગયો. તે શચી સામે નજર ન માંડી શકયો. મૂઢની માફક તે શચીની આંખમાં પડતાં પોતાના પ્રતિબિંબને જોઇ રહ્યો.

શચીની આંખ વરસતી હતી. તો લયની પાંપણ પણ કયાં કોરી રહી શકી હતી ?

’ લય, આ વાત સાંભળ્યા પછી તારી સ્થિતિ હું કલ્પી શકું છું. મને તારો કોઇ દોષ નથી દેખાતો. કોઇ પણ પુરુષ….’

વચ્ચે જ શચીના બાકીના શબ્દો તેના ગળામાં અટકી ગયા. લયે તેના મોં પર હાથ મૂકી દીધો..

‘ શચી, પ્લીઝ…તારો અતીત, વર્તમાન, ભવિષ્ય બધું જેવું છે, જે છે, તે મારું છે…મારું હશે..’

’ લય, આ સાંભળ્યા પછી પણ ? આવનાર શિશુ તારું નહીં હોય. છતાં તું તેને આવકારી શકીશ ? હું એબોર્શનમાં નથી માનતી. આવનાર બાળકનો આમાં કોઇ દોષ હું નથી જોતી.’

’ શચી, એ શિશુ તારું છે. એટલું જ મારે માટે પર્યાપ્ત..હશે..’

’ લય, બોલવું આસાન છે. અને એ શિશુ……’

’ એ શિશુ આપણું હશે. એ મારા નામ સાથે આ દુનિયામાં આવશે..’

’તું શું કહે છે તેની પૂરી જાણ છે તને ? ‘

’ હા, શચી ..જવાબદારીના પૂરા ભાન સાથે હું આ કહું છું. ‘ હું એને………’

શચી લયની દલીલો સામે હારી હતી કે જીતી હતી.. ? એ પળે કોઇ સમજ કયાં પડી હતી ?

લય ગળગળો બની ગયો.. શચીની વેદના પોતાની જ હોય તેમ એ વેદનાના તાપે લય દાઝતો રહ્યો. શચીએ તેની એ સ્થિતિ અનુભવી અને આગળ કંઇ બોલી ન શકી. શચીની વેદના લયની બની ચૂકી હતી કે પછી ..?

બંને એકબીજાનો હાથ પકડી કયાંય સુધી ઊછળતા દરિયાની સાક્ષીએ, ડૂબતા સૂર્યની સાખે મૌન બેસી રહ્યા. શબ્દો હવે ત્યાં વામણા બની ગયાં હતાં. બંને એક્બીજાનો ધબકાર, સ્પર્શની ભાષા અનુભવી રહ્યા. સમજવાનો પ્રયત્ન કરતાં રહ્યા હતાં.

જીવનને અલવિદા કહેવા નીકળેલી શચી નવું જીવન લઇ ઘેર પાછી ફરી હતી. અનિતાબહેન તેની રાહ જોઇને જ બેઠા હતાં.

’ બેટા, બહું મોડું થઇ ગયું ? મને ચિંતા થતી હતી. અને તું તારો ફોન લેતા પણ ભૂલી ગઇ હતી. ‘ સોરી, મમ્મી, હવેથી એવું નહીં થાય..કહેતી શચી મમ્મીને સ્નેહથી આલિંગી રહી. આ આલિંગનનો અર્થ અનિતાબહેન સમજી ન શકયા. શચી હમણાં કેમ આમ કરે છે. તે તેની સમજની બહાર હતું. તેને કયાં જાણ હતી કે પુત્રી આજે નવજીવન પામીને ઘેર પાછી ફરી હતી.. આ તેની અભિવ્યક્તિ હતી.

જમ્યા પછી તેણે મમ્મી પાસે વાત કાઢી હતી. કેમકે બહું મોડું કરાય તેમ નહોતું જ. કોઇને શંકા આવે તે પહેલાં જ લગ્ન કરવાના હતા.

‘ મમ્મી, એક વાત કહું ? ‘

’ બોલ બેટા, ‘ ’ આપણે આભામાસીવાળા કુંતલની વાત પડતી મૂકીએ તો ? ‘

’ બેટા, હવે તું મોટી થઇ છે. હવે બહું મોડું મારે નથી કરવું. ‘

’ મમ્મી….’ શચી અટકી. તે મમ્મી સામે જોઇ રહી. અચાનક અનિતાબહેનના મનમાં જાણે વીજળીનો ચમકારો થયો.

’ શચી, તારા મનમાં કોઇ છે ? ‘

’ મમ્મી, લય અમારી ઓફિસમાં મેનેજર હતો તે તને કેવો લાગે છે ? તું તો તેને ઓળખે છે. તેં એને જોયો પણ છે.’

’ ઓહ..લય..સરસ છોકરો છે બેટા, એટલે..એટલે ? ‘

અનિતાબહેન વાકય પૂરું ન કરી શકયા. શચી નીચું જોઇ રહી.

’ અરે, તું તો છૂપી રુસ્તમ નીકળી. આટલા દિવસથી બોલતી નહોતી. હં..એટલે કુંતલની ના પાડતી હતી. આ તો શાંત પાણી ઉંડા હોય છે એમ સાંભળેલ..આજે એનો અર્થ સમજાયો. મારે સ્નેહાને કહેવું પડશે. પછી જો એ તારી કેવી ઉડાવે છે.’

શચી મમ્મીના ખોળામાં માથુ નાખી શાંતિથી સૂતી રહી. મમ્મીનો હાથ પુત્રીના માથા ઉપર સ્નેહથી ફરી રહ્યો. લયને કયારે ઘેર બોલાવવાની છે ? ‘

’ આવતી કાલે એ તને મળવા આવવાનો છે.’

હં..એટલે બેનબા બધું પાકું કરવા ગયા હતા ? તારા પપ્પા પણ કાલે સવારે જ આવી જવાના છે. લયના ઘરમાં બીજું કોણ કોણ છે ?

‘ આવે ત્યારે તું જ પૂછી લેજે. ‘
‘ અરે, હું તો પૂરો ઇંટરવ્યુ લઇશ. નોકરીમાં ભલે એણે તારો ઇંટરવ્યુ લીધો હોય હવે તો હું જ લેવાની. એને કહેજે બરાબર તૈયારી કરીને આવે. નાપાસ થતાં વાર નહીં લાગે.’ અનિતાબહેન મૂડમાં આવી ગયા હતાં.

શચીને કહેવાનું મન થઇ ગયું નાપાસ તો તારી દીકરી થાય એમ હતી પણ લયે બચાવી લીધી. ઇશ્વરે લયના રૂપમાં એક દેવદૂત જ મોકલ્યો હતો તેની જિંદગીમાં.

આજે રાત ખૂબ સોહામણી ઉગી હતી. તારલાઓ તો બહું નહોતા પરંતુ છતાં ઝગમગાટ જરૂર હતો. દિવસો પછી આજે શચી સ્વસ્થ બની હતી. કોઇ એક પાસે વેદના ઠાલવી દેવાથી તે હળવી બની શકી હતી. અને લય..જેને માટે તેના મનમાં એક આકર્ષણ હતું તે લયને પોતે પામવાની હતી. આ શમણું હતું કે સત્ય ? તે ખરેખર આને લાયક હતી ? ઇશ્વરની આવી અસીમ કૃપા હતી તેના પર ? સવાર થતાં આ સુંદર શમણું વરાળ બનીને ઉડી તો નહીં જાય ને ?

( શીર્ષક પંક્તિ ગૌરાંગ ઠાકર )

( દિવ્ય ભાસ્કર ગોલ્ડમાં પ્રકાશિત લઘુનવલ..પ્રકરણ..8 )