गुजरातीमूलम् – नीलम दोशी
अनुवाद – नीतिन महेता
सर्वे मातपितर: इव भद्रक: अपि स्वप्नम् अपश्यत् यत् ममं पुत्र: पलाश: अध्ययनांतरं धनं सम्पादयेत्, सुखेन जीवेत् इति ! सौभाग्यात् पलाशेन सुयोग्य: उध्योग : अपि प्राप्त: ! पलाशस्य पत्नी वन्या सुन्दरी संस्कारवती च ! विवाहानंतरम् अचिरात् एव पलाशेन स्थानपरिवर्तनादेश: प्राप्त:! अत: स: पल्या सह नगरे अवसत् !
उध्योगात् निवृत: भद्रक: प्रतिमासं निवृतिवेतनं प्राप्नोति स्म ! किंतु व्यये अनिग्रहकारणात् तत् निवृतिवेतनं तस्मै पर्याप्तं न भवति स्म ! अत: पुत्र: प्रतिमासं तस्मै धनं प्रेषयति स्म् ! तस्मात् भद्रकस्य जीवनं निश्विंततया प्रचलति स्म् ! गृहे मित्रमिलनं, भजनम् इत्यादिकं बहुधा प्रचलति स्म्,व्ययचिंतां विना ! यदा विराम: प्राप्येत तदा पलाश: पल्या सह ग्रामम् आगच्छति स्म ! गृहे आनन्दमय: परिसर द्रश्यते स्म ! वन्या अपि दुग्धशर्करान्यायेन गृहे व्यवहर्ति स्म् !
गच्छता कालेन वन्यया पुत्री प्राप्ता ! पौत्री द्रष्टा भद्रक: तत्पत्नी च नितरां संतुष्टौ ! भदक: तु एतदवसरे अपि स्वभावनुगुणं महांतम एव व्ययम् अकरोत् ! प्रसूते: द्वित्राळां मासानाम् अनंतरम् पत्या पुत्र्या च सह वन्या नगरं गतवती ! इदानी कौटुम्बिकव्ययभाराश्धिक्य कारणात् पलाशस्य धनप्रेषळे अनियतता समागता ! एकस्मिन मासे तत: पत्रम् आगतं यत् उत्तरदायित्ववृध्धिकारळत: सध्य: काले धनं प्रेषयितुं न शक्यते इति 1 एतस्य पठनात् भद्रक: नितरां क्रुध्धं ! पुत्रम् अयोग्यं मत्वा तेन सह व्यवहारं स्थगितं क्रतवान स: ! दूरवाण्या सम्भाषणम् अपि तेन निराक्रतम् !
अत्रांतरे भद्रकस्य पुत्र्या: विवाह: निश्विंत: ! ‘ न कापि चिंता ! ऋणं प्राप्य पुत्र्या: विवाह: निर्वतयिष्यामि अहम् 1 पुत्रं तु धनं न याचिष्यामि इति सर्वेषां पुरत: सदर्पम् अवदत् भद्रक: 1 मित्राणां बन्धूनां च पुरत: तेन ऋणप्रस्ताव: उपस्थित: किंतु ते स्रवे कमपि व्याजं वदंत: निराकृति दर्शितवंत: 1 पुत्र्या: विवाहनिर्वर्तनाय धनं कथं प्राप्येत् इति चिंतां प्राप्तवान भद्रक: ! अत्रांतरे पलाशस्य सुह्रदौ आगत्य उक्तवंतौ,
“ आर्य ! अलं चिंतया 1 आवयो : पितृतुल्य: अस्ति भवान ! पलाशस्य भगिनि आवयो: अपि भगिनि एव ! ” इति ! तौ एव स्वयं धनव्यव्स्थां परिकल्पितवंतौ ! विवाहसंबंधेषु सर्वेषु अपि कार्येषु सोत्साहं प्रवृतौ जातौ !
तयो: व्यवहारं द्रष्टा भद्रक: गद्गदकंठ: जात: “ भवतो: धनं यथाशक्ति शीघ्रं प्रत्यर्प्यिष्यामि “ इति आद्रर्नयन: स: अवदत् 1 ’ऋणप्रत्यर्पणविषये कापि चिंता न कार्या ‘इति तौ उक्तवंतौ !
विवाहदिनम् आसन्नम् ! पलाश: सपत्नीक: ग्रहे उपस्थित: जात: ! भद्रक: पुत्रे उपेक्षां प्रदर्शयन सर्वविधं समालोचनं करोति स्म तस्य सुह्रदया सह एव ! तथापि पलाश: शांततया एव स्मेरमुख: सन व्यवहरति स्म ! वन्या अपि सर्व कार्येषु यथायोग्यं प्रवृता जाता !
वरयात्राया: स्वागताय कीद्रशौ व्यवस्था स्यात् इत्वत्र गृहे चर्चा प्रवृता ! भद्रक: तदवसरे अपि पलाशस्य सुह्दया सहैव चर्चाम् अकरोत् ,न तु पलाशेन सह ! पलशविषयक: क्रोध: भद्रकस्य मुखे व्यवहारे वचने च स्फुटतया द्रश्यते स्म ! तस्य क्रोधस्य उपशमनाय सुह्रदौ बहुधा प्रयत्नम् अकुरुताम् ! तथापि भद्रकस्य क्रोध: न उपशाम्य्ति !
अत्रांतरे पलाश: चर्चार्थ सुह्र्दौ बहि: आहूतवान ! एतत् लक्षितवान भद्रक: अचिंतयत् वत् एष: मद्विषये अयोग्यवचनानि तौ वदिश्यति इति ! अत: स: छन्न: भूत्वा तेषां चर्चाम् अश्रुणॉत !
पलाशस्य सुह्रदौ उक्तवंतो “ पलाश, आवां चिंतयतौ स्व: यत्भवत: पितरं वस्तुस्थितिं कथयाव इति ! भवत: विषये तस्य क्रोध: न आवाभ्यम सह्यते ! सर्व धनं भवता एव दत्तम् आवयो: द्वारा ! तथापि पिता तु करुध्यति भवते ! एतत् न युक्तम् ! ”
“ न वक्तव्यम इदानीं किमपि ! धनं मया दत्तम् इति यदि स: जानीयात् तर्हि स: धंस्वीकरणम् एव निराकुर्यात क्रुध्ध:सन ! तस्य अभिमांनस्य भंग: सर्वर्था न करणीय: इदानीम् !’
’ तथापि स्रवेषां पुरत: स: भवंतम् अयोग्यम् कथयति पौन: पुन्येन ! एतत उचितं खलु ? ‘
‘ तेन किमपि अनुचितं न कृतम् ! प्रतिमासं यत् धनं प्राप्यते स्म तस्य स्थगनं जातन इत्यत: स: मयि कुपित: किंचित ! तद्विषये चिंता न कार्या ! ‘
‘ स: अतिव्ययं क्रत्वा रिक्तहस्त: जात: ! अतिव्यय: तस्यैव खलु दोष 
तथापि भवता औदाएयेळ भगिन्या: समग्र: विवाहव्यय: उढ: ‘
’ तस्य व्यवहारे दोष: मा दर्श्यताम् ! बाल्यावस्थायां तेन मम अनेके प्रमादा: सोढा: ! किं तदीय: एक दोष : मया सोढुं न शक्यते ? अत: मया इदानी शानततया स्थातव्यम् ! गच्छता कालेन सर्व सम्यक भविष्यति ! ‘
छन्न: भूत्वा श्रुतवान भद्रक: “ अयोग्यस्य “ पुत्रस्य वास्तवं स्वरूपं खातवान 1 तस्य नेत्रे सजले जाते !
સંસ્કૃત વાંચવાની મઝા આવી? નીલમબેન મુળ ગુજરાતી વાર્તાની લીંક પણ સાથે મુકશો.
http://paramujas.wordpress.com/2008/11/13/ahsyt-dhufyt/
thanks chiragbhai..
and yes…this is the link of original story…
oh god aunty… આ તો “કાળા અક્ષર ભેંસ બરાબર” જેવું જ લાગ્યું… I feel very ashamed that beside some slokaas-prayers, I have totally lost the touch with sanskrit… I can hardly understand anything from here…!
હાર્દિક અભિનંદન દીદી ! આ વાત અને આપ પણ અમારા માટે ગૌરવ છો …!
સ્કુલ લાઈફ યાદ આવી ગઈ .. સંસ્કૃતનાં રૂપ ( વ્યાકરણ ) યાદ આવી ગયા ..
अहो आश्चर्यम् ! अहो सुखम् !! साधु !
अयोग्यस्य “ पुत्रस्य वास्तवं स्वरूपं…?पुत्रमित्रकलत्रादिसुखं जन्मनि जन्मनि .
मर्त्यत्वं पुरुषत्वं च विवेकश्च न लभ्यते
गतेऽपि तोये सुषिरं कुलीरो हातुं ह्यशक्तो म्रियते विमोहात् .
यथा तथा गेहसुखानुषक्तो विनाशमायाति नरो भ्रमेण
कोशक्रिमिस्तन्तुभिरात्मदेहमावेष्ट्य चावेष्ट्य च गुप्तिमिच्छन् .
स्वयं विनिर्गन्तुमशक्त एव संस्ततस्तदन्ते म्रियते च लग्नः
यथा तथा पुत्रकलत्रमित्रस्नेहानुबन्धैर्ग्रथितो गृहस्थः .
कदापि वा तान्परिमुच्य गेहाद्गन्तुं न शक्तो म्रियते मुधैव
कारागृहस्यास्य च को विशेषः प्रदृश्यते साधु विचार्यमाणे .
मुक्तेः प्रतीपत्वमिहापि पुंसः कान्तासुखाभ्युत्थितमोहपाशैः
गृहस्पृहा पादनिबद्धशृङ्खला कान्तासुताशा पटुकण्ठपाशः .
शीर्षे पतद्धूर्यशनिर्हि साक्षात्प्राणान्तहेतुः प्रबला धनाशा
અરે, પ્રજ્ઞાબહેન..વાહ..! આટલું સુન્દર સંસ્કૃત પણ જાણૉ છો જાણી ખૂબ ખૂબ આનંદ…અભિનંદન..અને આભાર..
khubaj saras
khub khub abhinandan nilam ben
vachiyu to khali shlok ma j hatu…pan sambhadiyu che somaiya school ma har jan…ma thata prog..ma…
aaje thodu vanchanu…pan bahu var lagi…
khub khub abhinandan Nilam didi…
ખૂબ ખૂબ અભિનંદન……!!
not understand too much, but really enjoy to read sanskrit.
sanskritmaa vaatne mukavano prayatna, bahu j umada kaam karyu
Fari vanchvu padashe hard laage chhe..pan vishay interesting chhe…
Respected Nilamben,
As I was teacher for Sanskrit in one of the famous school in Surat,Retired currently.
I am felling really very happy after read this article in “Sanskrit” Online here.As our next generation are forgetting about it.
Also Invite you to visit mine blogs on,Fitness Facts | Health Tips
God Bless You for your blogging work..
good
I never think
I will read sanskrit artical on this web
congretulation